Martwa natura „Peonie” Anny Bilińskiej-Bohdanowiczowej powstała w 1886 roku, w czasie krótkiego pobytu malarki w Polsce. Przedstawia bukiet czerwonych, białych i fioletowych kwiatów w szklanym wazonie. Obraz należy do Muzeum Podlaskiego w Białymstoku.
Anna Bilińska-Bohdanowiczowa (1854–1893), Peonie (1886) · Muzeum Podlaskie w Białymstoku, Białystok.
Kiedy i gdzie powstały „Peonie”?
Bilińska mieszkała wtedy w Paryżu, ale latem 1886 roku przyjechała na krótko do Warszawy. Według Joanny Tomalskiej z Muzeum Podlaskiego obraz powstał właśnie w czasie tego pobytu w kraju. W lewym dolnym rogu jest sygnatura z nazwiskiem malarki, nazwą miejscowości i datą 1886.
Martwe natury nie były głównym tematem Bilińskiej, która zasłynęła jako portrecistka. Malowała je jednak od początku pobytu w Paryżu. Agnieszka Bagińska pisze, że od 1883 roku artystka próbowała utrzymywać się m.in. z malowania martwych natur i „główek”, z lekcji rysunku i kolorowania fotografii.
ArtystaAnna Bilińska-Bohdanowiczowa (1854–1893)
DziełoPeonie (1886)
Technikaolej na płótnie, 59 × 56 cm
Gdzie jest oryginałMuzeum Podlaskie w Białymstoku, Białystok
Co przedstawia obraz i jak został namalowany?
Bukiet składa się z ośmiu kwiatów: trzech czerwonych, trzech białych i dwóch w zgaszonym, szarofioletowym odcieniu. Stoją w przezroczystym, brązowym wazonie ze szkła, z ozdobami na brzuścu. Tło jest gładkie, beżowo-ugrowe, nieco ciemniejsze w dolnej części. Jeden z białych kwiatów zwisa nisko, poniżej krawędzi wazonu.
To obraz olejny na płótnie o wymiarach 59 × 56 cm. Tomalska zwraca uwagę przede wszystkim na warsztat: odbicia światła na szkle, wydłużone pociągnięcia pędzla na płatkach i subtelny, szarobrunatny światłocień. Jak pisze, temat nie jest szczególnie oryginalny, a podziw budzi raczej zręczność ręki i realizm.
Czy „Peonie” mają ukryte znaczenie?
Kwiaty często malowano ze względów praktycznych, bo łatwiej znajdowały nabywców, albo jako prezent dla bliskiej osoby. Tomalska przytacza jednak interpretacje odbiorców. Część z nich widzi w złamanym kwiecie metaforę niespełnionej miłości malarki do Wojciecha Grabowskiego, malarza zmarłego w 1885 roku. Inni dostrzegają w czerwieni i bieli nuty patriotyczne, a w fiolecie barwę żałoby.
Autorka sama zaznacza, że odczytanie symboliki barw pozostaje indywidualną sprawą widza. Nie ma przekazu samej malarki, który potwierdzałby takie znaczenie.
Gdzie można zobaczyć oryginał?
Muzeum Podlaskie w Białymstoku kupiło obraz w 1966 roku z prywatnej kolekcji w Warszawie. Od 1976 roku jest pokazywany w Galerii Malarstwa Polskiego tego muzeum, a jego numer inwentarzowy to MB/S/350. Tomalska pisze, że obraz bywa uważany za jeden z najpiękniejszych w tej galerii.
Przed wizytą warto sprawdzić na stronie muzeum, czy obraz jest aktualnie eksponowany.
