Postimpresjonizm · Żółty Dom w Arles i Wicher Mistralu
Arlésiennes (Mistral) (1888)
Namalowany jesienią 1888 roku w prowansalskim Arles obraz „Arlésiennes (Mistral)” Paula Gauguina to jedno z najważniejszych, najbardziej fascynujących i przełomowych dzieł w historii postimpresjonizmu i syntetyzmu. Powstałe podczas legendarnego, burzliwego pobytu Gauguina w słynnym „Żółtym Domu” u boku Vincenta van Gogha płótno przedstawia kobiety z Arles spacerujące alejkami Parku Publicznego, skulone przed lodowatym, porywistym wichrem mistralu. Gauguin odrzucił naturalistyczne kopiowanie pejzażu na rzecz odważnych, falujących plam barwnych, dekoracyjnego rytmu i głębokiej atmosfery tajemnicy, tworząc wizualny manifest nowej sztuki.
Paul Gauguin, Arlésiennes (Mistral) (1888) · Zbiory: Art Institute of Chicago.
Żółty Dom w Arles – spotkanie dwóch tytanów
Jesienią 1888 roku Paul Gauguin przybył do Arles na zaproszenie Vincenta van Gogha, który marzył o stworzeniu na południu Francji wspólnoty twórczej – „Atelier Południa”. Przez dziewięć tygodni obaj geniusze malowali ramię w ramię te same motywy.
„Arlésiennes (Mistral)” ukazuje cztery kobiety ubrane w tradycyjne, żałobne stroje prowansalskie, z twarzami osłoniętymi chustami przed tnącym wiatrem. Postacie poruszają się wzdłuż krętej ścieżki parku, obok stożkowych krzewów osłoniętych na zimę matami słomianymi.
W kompozycji uderza radykalna płaskość kadru i podniesiona linia horyzontu – cechy zaczerpnięte bezpośrednio z japońskich drzeworytów ukiyo-e, którymi obaj malarze byli bezgranicznie zafascynowani.
MalarzPaul Gauguin (1848–1903)
Dzieło i technikaArlésiennes (Mistral) / Kobiety z Arles (1888) Olej na płótnie
Kolekcja muzealnaArt Institute of Chicago Chicago, USA
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Syntetyzm i spór z van Goghiem
W przeciwieństwie do van Gogha, który malował gwałtownie z natury pod wpływem bezpośredniego impulsu, Gauguin tworzył ten obraz w pracowni z pamięci i wyobraźni, zgodnie z zasadą syntetyzmu.
Malarz uprościł formy do płaskich, wyrazistych plam barwnych otoczonych ciemnym konturem (kloizonizm). Pomarańczowa ścieżka parku wije się jak rzeka lawy pośród intensywnej zieleni trawników.
Napięcie między dwiema potężnymi osobowościami twórczymi w Arles było ogromne, a dyskusje o roli wyobraźni w malarstwie doprowadziły wkrótce do tragicznego finału i samookaleczenia Vincenta.
“
„Nie malujcie zbyt wiele z natury. Sztuka to abstrakcja; wydobądźcie ją z natury, marząc przed nią, i myślcie bardziej o tworzeniu niż o rezultacie.”
Skarb chicagowskiego Art Institute
„Arlésiennes (Mistral)” to jedno z najważniejszych arcydzieł Gauguina z okresu europejskiego, zwiastujące jego późniejszą ucieczkę na Polinezję.
W Art Institute of Chicago płótno to zachwyca niezwykłą energią, oryginalnością kadru i tajemniczym klimatem, stanowiąc bezcenny dokument dramatycznego dialogu dwóch geniuszy malarstwa.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło znajduje się w stałej ekspozycji The Art Institute of Chicago (Mr. and Mrs. Lewis Larned Coburn Memorial Collection).
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Arlésiennes (Mistral)”
Wprowadź do swojego wnętrza magnetyczną siłę prowansalskiego wiatru, śmiałe barwy syntetyzmu i niepowtarzalną historię z Żółtego Domu w Arles. Nasza autorska kolekcja tekstyliów z motywem arcydzieła Paula Gauguina to propozycja dla prawdziwych pasjonatów historii sztuki.
