Narodziny Nowoczesności · Hiszpańska Pasja i Uliczny Realizm
Chłopiec z dzbanem – La Régalade (1862)
Gdy na początku lat sześćdziesiątych XIX wieku Paryż ogarnęła fala fascynacji kulturą hiszpańską, Édouard Manet odnalazł w niej swoje największe artystyczne powołanie. Odrzucając cukierkowe scenki rodzajowe, skierował pędzel ku ulicznym urwisom i żebrakom, czerpiąc inspirację z surowego realizmu Velázqueza i Murilla. „Chłopiec z dzbanem (La Régalade)” to pełen życia, brawurowy portret paryskiego ulicznika pijącego wodę z hiszpańskiego dzbana, w którym prosty gest zaspokojenia pragnienia urasta do rangi wielkiej sztuki.
Édouard Manet, Chłopiec z dzbanem (La Régalade / Le Buveur d'eau) (1862) · Zbiory: The Art Institute of Chicago.
Hiszpański Paryż i urok ulicznego urwisa
W 1862 roku Paryż żył hiszpańską modą, podsycaną przez pochodzącą z Grenady cesarzową Eugenię oraz triumfalne występy trupy baletowej z Madrytu. Dla Maneta była to jednak okazja do głębszego dialogu z dawnym malarstwem Złotego Wieku Hiszpanii, a w szczególności z Diego Velázquezem, którego nazywał „malarzem nad malarzami”.
Bohaterem obrazu „La Régalade” jest młody chłopiec w znoszonym, roboczym ubraniu: luźnej białej koszuli, spłowiałych spodniach z szelkami i skórzanych trzewikach. Chłopak stoi na tle neutralnej, ciepłej szarości, unosząc oburącz ciężki, gliniany hiszpański dzban na wodę (tzw. botijo).
Tytułowa „la régalade” oznacza w tradycji hiszpańskiej picie wody prosto z wąskiego dzióbka dzbana z pewnej odległości, tak by strumień płynu wpadał wprost do otwartych ust bez dotykania naczynia wargami. Chłopiec odchyla głowę do tyłu, zamyka oczy i z widoczną rozkoszą łapie orzeźwiający strumień wody w rozpalony letni dzień.
MalarzÉdouard Manet (1832–1883)
Dzieło i technikaChłopiec z dzbanem (La Régalade / Le Buveur d'eau) (ok. 1863–1882) Olej na płótnie
Kolekcja muzealnaMusée d'Orsay Paryż / Londyn
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Wielka tradycja Murilla i rzeźbiarski kontur
W dziele tym Manet nawiązał bezpośrednio do słynnych scen z sewilskimi żebrakami i ulicznikami pędzla Bartolomé Estebana Murilla. Jednak o ile u Murilla sceny te były często sentymentalne i łzawe, o tyle Manet zachował surową, nowoczesną obiektywność. Nie ma tu moralizatorstwa ani litości – jest czysty, fizjologiczny fakt radości życia i ugaszenia pragnienia.
Rysunek postaci jest mocny, wyrazisty, o ciemnym konturze charakterystycznym dla wczesnego stylu Maneta. Płótno operuje odważnym kontrastem między głęboką czernią i brązem ubrań a świetlistą bielą koszuli i ciepłym odcieniem wypalanej gliny dzbana. Ta partia malarska to popis bezbłędnego zestrojenia barwnego.
“
„Velázquez to najwybitniejszy malarz, jaki kiedykolwiek stąpał po ziemi. Znalazłem w nim realizację mojego własnego ideału sztuki.”
Perła The Art Institute of Chicago
Płótno znajdowało się pierwotnie w zbiorach wielkiego mecenasa impresjonistów Gustave'a Caillebotte'a, a na początku XX wieku trafiło za ocean, wzbogacając zbiory The Art Institute of Chicago – jednego z najważniejszych muzeów sztuki w Ameryce Północnej.
„Chłopiec z dzbanem” pozostaje niezwykle cennym świadectwem wczesnego geniuszu Maneta, łączącym hiszpańską powagę dawnych mistrzów z pulsującą energią nowoczesnego Paryża.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Obraz znajduje się w stałej ekspozycji The Art Institute of Chicago. Kontekst hiszpańskich inspiracji malarza bada Musée d'Orsay w Paryżu.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Chłopiec z dzbanem (La Régalade)”
Wybierz surową autentyczność, energię młodości i wyrafinowaną hiszpańską paletę wczesnego Maneta. Nasza kolekcja z motywem „Chłopca z dzbanem” to autorskie torby, kosmetyczki i akcesoria szyte w Polsce z zachowaniem najwyższej dbałości o detale.
