Obraz „Limba nad Morskim Okiem” namalował w 1926 roku Zefiryn Ćwikliński, zakopiański malarz Tatr, a nie Jacek Malczewski. Przedstawia samotną limbę na tle skalnych ścian z płatami śniegu. Oryginał należy do Muzeum Narodowego w Warszawie.
Zefiryn Ćwikliński (1871–1930), Limba nad Morskim Okiem (1926) · Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa.
Kto naprawdę namalował „Limbę nad Morskim Okiem”?
W lewym dolnym rogu obrazu widnieje czytelna sygnatura: „Z.ĆWIKLIŃSKI / 1926”. Widać ją także na grafice używanej na produktach. Katalog Muzeum Narodowego w Warszawie przypisuje obraz Zefirynowi Ćwiklińskiemu (1871–1930) i datuje go na 1926 rok.
Ćwikliński podpisywał swoje prace właśnie w ten sposób: „Z. Ćwikliński” i rok. Przypisanie obrazu Jackowi Malczewskiemu jest więc błędne. Obaj uczyli się w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, ale Ćwikliński był o 17 lat młodszy i specjalizował się w pejzażu tatrzańskim.
ArtystaZefiryn Ćwikliński (1871–1930)
DziełoLimba nad Morskim Okiem (1926)
Technikaolej na tekturze, 30,5 × 35 cm
Gdzie jest oryginałMuzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa
Kim był Zefiryn Ćwikliński?
Zefiryn Ćwikliński urodził się 6 lutego 1871 roku we Lwowie, a zmarł 24 lipca 1930 roku w Zakopanem. W latach 1887–1889 uczył się w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, a od 1893 roku, dzięki stypendium, w Akademii wiedeńskiej. Początkowo malował obrazy symboliczne i baśniowe oraz ilustrował książki. Około 1897 roku zajął się pejzażem.
W 1908 roku zamieszkał na stałe w Zakopanem i odtąd malował głównie krajobrazy tatrzańskie. Jego obrazy rozpowszechniały pocztówki, często z owcami na halach, i to one przyniosły mu sławę malarza Tatr. W grudniu 1909 roku pokazał swoje prace na pierwszej wystawie tematycznej pejzażu tatrzańskiego w zakopiańskim pensjonacie „Jutrzenka”. Mimo popularności zmarł w nędzy.
Co przedstawia obraz?
Pośrodku kompozycji wyrasta wysoka limba o jasnym, prostym pniu. Gęste, ciemnozielone kępy igieł układają się w kilka pięter, a między nimi sterczą suche, połamane gałęzie. Tło wypełniają strome, szarofioletowe ściany skalne z płatami śniegu. W lewym dolnym rogu widać zbocze pokryte zielenią i brązami.
Samo jezioro Morskie Oko nie jest widoczne w kadrze. Nazwa wskazuje miejsce, a muzeum opisuje obraz hasłami „pejzaże górskie” i „Morskie Oko”. To mały obraz, 30,5 na 35 cm, namalowany farbami olejnymi na tekturze, czyli w technice, którą Ćwikliński często stosował.
Jak obraz trafił do Muzeum Narodowego w Warszawie?
Obraz kupiono w 1931 roku, rok po śmierci malarza, do Państwowych Zbiorów Sztuki. Później przekazano go do Muzeum Narodowego w Warszawie, gdzie ma numer inwentarzowy MP 1345 MNW. Prace Ćwiklińskiego mają też muzea narodowe w Krakowie i we Wrocławiu oraz Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem.
