Artur Grottger, polski malarz epoki romantyzmu, jest autorem sceny batalistycznej znanej jako „Utarczka ze Szwedami”. Przedstawia ona potyczkę jeźdźców i piechurów na leśnej polanie. Daty powstania, techniki i obecnego miejsca przechowywania dzieła nie udało się potwierdzić w dostępnych źródłach.
Artur Grottger (1837–1867), Utarczka ze Szwedami.
Co przedstawia „Utarczka ze Szwedami”?
Akcja toczy się na polanie wśród wysokich drzew. W głębi stoi biały budynek o stromym dachu, a za nim prześwituje jasne niebo. Na pierwszym planie kilku jeźdźców na białym, gniadym i karym koniu zderza się z grupą pieszych. Niektórzy walczący mają hełmy, inni kapelusze z szerokim rondem. Na ziemi leżą ranni lub polegli, a po prawej stronie trwa kolejne starcie.
Tytuł mówi o potyczce ze Szwedami, ale nie wskazuje konkretnej bitwy ani wojny. Na obrazie nie widać skrzydeł husarskich, które przypisywał mu wcześniejszy opis w sklepie. Kolorystykę budują brązy ziemi, zielenie i złocienie liści oraz biel budynku i koni.
ArtystaArtur Grottger (1837–1867)
DziełoUtarczka ze Szwedami
Grottger i dawna historia Polski
Artur Grottger urodził się w 1837 roku w Ottyniowicach na Podolu, a zmarł w 1867 roku we francuskim uzdrowisku Amélie-les-Bains. Pierwszych lekcji rysunku udzielał mu ojciec, później uczył się we Lwowie u Jana Maszkowskiego i korzystał z rad Juliusza Kossaka. Już jako czternastolatek namalował akwarelę z pogonią polskiej szlachty za Tatarami, którą kupił bawarski hrabia Aleksander Pappenheim, późniejszy mecenas artysty.
W latach 1854–1865 Grottger mieszkał w Wiedniu, gdzie studiował w Akademii Sztuk Pięknych i pracował jako ilustrator czasopism. Do 1864 roku wykonał ponad 200 ilustracji. Sceny z dziejów Polski stanowią ważną część jego twórczości i dlatego zalicza się go, obok Jana Matejki, Henryka Siemiradzkiego i Wojciecha Gersona, do polskiej narodowej szkoły malarstwa historycznego.
Co wiemy o samym obrazie?
Reprodukcja dzieła jest dostępna w Wikimedia Commons jako „Utarczka ze Szwedami” Artura Grottgera, bez daty, techniki i nazwy kolekcji. Nie znaleźliśmy karty tego obrazu w katalogach muzeów, dlatego nie podajemy roku ani miejsca przechowywania. Podawane wcześniej informacje o roku 1858, szarży husarii i dwóch muzeach nie miały potwierdzenia w źródłach.
Dorobek Grottgera jest bardzo duży. Na wystawie z okazji 150. rocznicy urodzin artysty, zorganizowanej w 1988 roku w Muzeum Narodowym w Krakowie, zgromadzono blisko 500 jego prac. Były wśród nich rysunki, akwarele, szkice i obrazy olejne.
Najczęstsze pytania
Kiedy powstała „Utarczka ze Szwedami”?
Nie udało się tego ustalić w wiarygodnych źródłach. Wiadomo jedynie, że autorem jest Artur Grottger, który żył w latach 1837–1867.
Gdzie można zobaczyć oryginał?
Miejsca przechowywania oryginału nie udało się potwierdzić. Nie znaleźliśmy tego obrazu w udostępnionych online katalogach polskich muzeów.
Czy na obrazie są husarze?
Na obrazie nie widać skrzydeł husarskich. Walczący jeźdźcy i piechurzy mają hełmy lub kapelusze z szerokim rondem.
Produkty z obrazem „Utarczka ze Szwedami”
Reprodukcję obrazu drukujemy na zamówienie w naszej firmie w Wołominie – większość produktów także szyjemy. Poniżej wybrane z nich.
