Około 1892 roku w zaciszu holenderskiego Egmond George Hitchcock namalował obraz religijny, który zerwał z wielowiekową konwencją kościelnego patosu, wprowadzając świętą tajemnicę wprost w serce żywej natury. „Zwiastowanie” (The Annunciation) to poetycka wizja Wcielenia: młoda, skromna dziewczyna w tradycyjnym stroju holenderskiej wieśniaczki idzie wąską ścieżką pośród bujnego pola białych lilii i dzikich ziół. Zamiast skrzydlatego archanioła Gabriela ze złotą aureolą, otacza ją jedynie świetlista, wibrująca mgiełka poranka i nabożna cisza budzącej się przyrody.
George Hitchcock, Zwiastowanie (The Annunciation) (ok. 1892) · Zbiory: The Art Institute of Chicago / Brooklyn Museum.
Humanistyczne sacrum i odrzucenie akademickiego schematu
Tradycyjne przedstawienia Zwiastowania od czasów średniowiecza i renesansu ukazywały Maryję we wnętrzu pałacu, przy pulpicie z Pismem Świętym, w obecności klęczącego anioła z lilią. George Hitchcock dokonał odważnej, symbolistycznej reinterpretacji tego motywu.
Malarz przeniósł scenę w plener, na skraj holenderskich wydm. Maryja nie jest hieratyczną królową w purpurze, lecz młodą, prostą dziewczyną z ludu, ubraną w błękitny fartuch, ciemną spódnicę i śnieżnobiały, płócienny czepek.
Jej krok zatrzymał się w pół drogi, dłonie splotły się na piersiach, a wzrok utkwiony w dal zdradza głębokie, wewnętrzne poruszenie kobiety, która usłyszała w duszy cichy, boski głos powołania.
MalarzGeorge Hitchcock (1850–1913)
Dzieło i technikaZwiastowanie (The Annunciation) (ok. 1887–1895) Olej na płótnie
Kolekcja muzealnaArt Institute of Chicago Chicago / Nowy Jork, USA
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Białe lilie jako symbol czystości i niewidzialny anioł
Ścieżkę, którą kroczy bohaterka, otacza gęsty gaj kwitnących białych lilii ogrodowych. Lilia była od wieków chrześcijańskim symbolem dziewictwa, niewinności i niepokalanego poczęcia. W ujęciu Hitchcocka lilie wydają się żywym, falującym żywopłotem chroniącym dziewczynę przed złem świata.
Brak fizycznej postaci anioła był świadomym zabiegiem artystycznym. Obecność sacrum sugerowana jest przez niezwykłe, eteryczne światło rozlewające się po niebie i delikatną, niemal nadprzyrodzoną poświatę otaczającą sylwetkę Maryi.
Natura staje się tu prawdziwą świątynią, w której każdy kwiat i źdźbło trawy uczestniczą w kosmicznym cudzie.
“
„Prawdziwe sacrum nie potrzebuje złotych koron ani marmurowych pałaców. Mieszka w czystości serca i w skromnym kwiecie na polnej ścieżce.”
Ponadczasowy hymn pokory i piękna
„Zwiastowanie” George'a Hitchcocka to jedno z najbardziej uduchowionych i poruszających dzieł sztuki religijnej przełomu XIX i XX stulecia. Łączy w sobie wierność realistycznemu detalowi z głęboką poezją symbolizmu.
Obraz w amerykańskich zbiorach muzealnych niezmiennie wzrusza widzów swoją delikatnością, spokojem i szlachetnym przesłaniem nadziei. Przypomina, że największe cuda często dokonują się w ciszy, pośród zwyczajnego, codziennego piękna otaczającego nas świata.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Dzieło znajduje się w zbiorach amerykańskich (The Art Institute of Chicago / Brooklyn Museum). Europejski kontekst pracowni w Egmond prezentuje Rijksmuseum w Amsterdamie.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Zwiastowanie”
Wnieś do swojego otoczenia aurę mistycznego spokoju, czystość białych lilii i subtelne piękno dzieła George'a Hitchcocka. Nasza kolekcja tekstyliów z motywem „Zwiastowania” to synonim harmonii, duchowej głębi i polskiego krawiectwa najwyższej próby.
