Berthe Morisot – Czytanie (portret Edmy Morisot)

Kim była Edma Morisot?

Edma (1839–1921) była starszą siostrą Berthe i przez lata jej najbliższą towarzyszką w nauce malarstwa. Siostry uczyły się prywatnie, kopiowały obrazy w Luwrze, a w 1864 roku po raz pierwszy wystawiły razem na paryskim Salonie. W 1869 roku Edma poślubiła oficera marynarki Adolphe'a Pontillona, przeniosła się do Cherbourga i przestała malować.

Mimo odległości siostry pozostały blisko, czego dowodzą ich listy. Edma wspierała karierę Berthe i często jej pozowała. Berthe Morisot malowała głównie sceny z życia rodzinnego, a jej ulubionymi modelkami były właśnie siostra Edma i, później, córka Julie.

Co przedstawia „Czytanie”?

Edma siedzi na rozłożonym szalu pośrodku łąki, z otwartą książką na kolanach. Ma białą suknię w drobny wzór, kapelusz z zieloną wstążką i czarną aksamitkę pod szyją. Obok niej, na trawie, leżą porzucone wachlarz i ciemnozielona parasolka. Od niej pochodzi drugi, francuski tytuł obrazu: „L'Ombrelle verte”, czyli „Zielona parasolka”.

W tle widać pagórkowaty krajobraz, drzewa i drogę, po której jedzie powóz. Cleveland Museum of Art zwraca uwagę, że biała suknia chwyta grę światła i cienia na wolnym powietrzu, a jej kwiatowy wzór powtarza się w polnych kwiatach na łące. To olej na płótnie o wymiarach 46 na 71,8 cm.

Dlaczego Edma nie patrzy na widza?

Badania rentgenowskie pokazały, że Morisot początkowo namalowała oczy siostry skierowane na widza. Później zmieniła je tak, by Edma patrzyła w książkę. Muzeum w Cleveland zauważa, że w przeciwieństwie do wielu kobiet z obrazów Édouarda Maneta, które odwzajemniają spojrzenie widza, postacie Morisot są zwykle pochłonięte zajęciem lub własnymi myślami.

Manet był szwagrem Berthe, bo w 1874 roku poślubiła ona jego brata Eugène'a. Rok 1873 był dla niej czasem dojrzewania własnego stylu. W 1874 roku jako jedyna kobieta wzięła udział w pierwszej wystawie impresjonistów.

Gdzie zobaczyć oryginał?

Obraz należy do Cleveland Museum of Art w stanie Ohio, które otrzymało go w 1950 roku jako dar Hanna Fund (nr inw. 1950.89). Wśród wcześniejszych właścicieli Wikidata wymienia firmę Wildenstein & Company. Dzieło jest w domenie publicznej, a muzeum udostępnia jego reprodukcję na licencji otwartej.