Berthe Morisot – Julie Manet i jej piesek Laërte

W jakich okolicznościach powstał portret Julie Manet?

Julie Manet urodziła się 14 listopada 1878 roku jako jedyne dziecko Berthe Morisot i Eugène'a Maneta, brata malarza Édouarda Maneta. Gdy powstawał ten portret, była nastolatką. Kilka miesięcy wcześniej, 13 kwietnia 1892 roku, zmarł jej ojciec.

Po śmierci męża Morisot przeprowadziła się z córką do niewielkiego mieszkania przy rue Weber w 16. dzielnicy Paryża. Ciemna jedwabna suknia, w której malarka sportretowała Julie, jest znakiem żałoby. Muzeum zwraca uwagę na jej krój: dopasowaną talię i bufiaste rękawy.

Sama Berthe Morisot, urodzona w 1841 roku w Bourges, była wtedy uznaną malarką. W 1874 roku jako jedyna kobieta wystawiała na pierwszej wystawie impresjonistów, a w kolejnych pokazach grupy brała udział niemal za każdym razem, z wyjątkiem 1879 roku, gdy urodziła się Julie. Portret z Laërte powstał dwa lata przed jej śmiercią.

Kto podarował Julie charcicę Laërte?

Psa podarował Julie poeta Stéphane Mallarmé, bliski przyjaciel rodziny. Oryginalny tytuł mówi o „levrette”, czyli o suczce charta, dlatego po polsku najdokładniej byłoby pisać o charcicy.

Mallarmé odegrał w życiu Julie ważną rolę także później. Morisot prosiła w liście, by poeta został opiekunem córki, i po śmierci malarki w marcu 1895 roku Mallarmé przyjął tę funkcję. Szesnastoletnia wówczas Julie straciła oboje rodziców w ciągu trzech lat.

Julie Manet pozostała związana ze środowiskiem przyjaciół matki. W 1900 roku wyszła za Ernesta Rouarta, a według francuskiej Wikipedii małżeństwo pomógł zaaranżować Edgar Degas.

Co przedstawia obraz?

Julie siedzi na kanapie w urządzonym salonie. Prawą ręką sięga do charcicy, która stoi przy niej i patrzy w jej stronę. Obok kanapy stoi krzesło w stylu Ludwika XVI, a na ścianie wiszą japońskie drzeworyty. Według Musée Marmottan Monet Morisot prawdopodobnie wymieniła je na kilka swoich obrazów.

Płótno ma prawie kwadratowy, poziomy format: 73 na 80 cm. Obraz nie jest sygnowany. Krzesło i tło Morisot zaznaczyła kilkoma jasnymi, szybkimi pociągnięciami pędzla, a dokładniej opracowała twarz dziewczyny, jej ciemną sukienkę i sylwetkę psa. Dzięki temu wzrok widza od razu trafia na relację Julie i Laërte.

Jak obraz trafił do Musée Marmottan Monet?

W marcu 1896 roku, rok po śmierci artystki, galeria Durand-Ruel w Paryżu pokazała dużą wystawę jej prac. Według Musée Marmottan Monet Mallarmé pomagał ją przygotować, a portret Julie z Laërte zajmował na niej ważne miejsce i zebrał pochwały krytyków.

Obraz wybrał wtedy Claude Monet, na pamiątkę przyjaciółki malarki. Później należał do jego syna, Michela Moneta, który zapisał go Musée Marmottan Monet. Portret trafił do muzeum w 1966 roku i ma numer inwentarzowy 5027. Według francuskiej Wikipedii muzeum miało w 2013 roku około 80 obrazów Morisot, więc można tam zobaczyć ten portret w szerszym kontekście jej twórczości.