Obraz ołtarzowy nr 1, Grupa X (Ołtarz nr 1) – Altarbild, Grupp X, nr 1 (Altarpiece, Group X, No. 1) (1915)
Hilma af Klint namalowała „Obraz ołtarzowy nr 1” w 1915 roku jako jedną z trzech prac Grupy X, która zamyka cykl „Obrazy do świątyni”. To duże płótno wykonane olejem i metalem płatkowym. Należy do Fundacji Hilmy af Klint w Sztokholmie.
Hilma af Klint (1862–1944), Obraz ołtarzowy nr 1, Grupa X (Ołtarz nr 1) (1915) · Fundacja Hilmy af Klint (Stiftelsen Hilma af Klints Verk), Sztokholm.
Czym były „Obrazy do świątyni”?
Cykl „Obrazy do świątyni” (szw. Målningarna till templet) to główne dzieło Hilmy af Klint. Powstawał w latach 1906–1915 i liczy 193 obrazy. Według fundacji artystki zamówienie na ten cykl złożyła jej w styczniu 1906 roku duchowa istota o imieniu Amaliel. Pracę zaczęła w listopadzie tego samego roku od serii „Pierwotny chaos”.
Kolejne grupy powstawały seriami: „Dziesięć największych”, „Ewolucja”, „Łabędź”, „Gołąb”. Ostatnią była Grupa X, czyli trzy obrazy ołtarzowe ukończone w 1915 roku. Guggenheim Museum Bilbao opisuje je jako zwieńczenie i podsumowanie całego cyklu. Moderna Museet w Sztokholmie podkreśla, że celem całego zespołu było pokazanie, że wszystko jest jednością.
ArtystaHilma af Klint (1862–1944)
DziełoObraz ołtarzowy nr 1, Grupa X (Ołtarz nr 1) (1915) Altarbild, Grupp X, nr 1 (Altarpiece, Group X, No. 1)
Technikaolej i metal płatkowy na płótnie, 237,5 × 179,5 cm
Gdzie jest oryginałFundacja Hilmy af Klint (Stiftelsen Hilma af Klints Verk), Sztokholm
Co przedstawia „Obraz ołtarzowy nr 1”?
Kompozycja jest pionowa i symetryczna. Na czarnym tle wznosi się szeroki trójkąt zbudowany z poziomych pasów. Ich kolory przechodzą od czerwieni i żółci po lewej stronie do błękitów po prawej. Środkiem trójkąta biegnie kolumna drobnych złotych owali. Wierzchołek dotyka dużego złotego koła, otoczonego pierścieniem z promienistym, zielono-błękitnym wzorem.
Obraz ma 237,5 × 179,5 cm. Af Klint namalowała go olejem na płótnie, a złote partie wykonała metalem płatkowym. Muzeum Guggenheima w Bilbao zwraca uwagę, że użycie metalu płatkowego podkreśla, jak ważne były dla artystki obrazy ołtarzowe.
Co oznacza wznoszący się trójkąt?
Moderna Museet opisuje obrazy ołtarzowe jako podsumowanie wcześniejszych serii. Pokazują drogę ducha, który schodzi przez świat materialny i znów się wznosi. Służą temu trójkąty skierowane w górę i w dół oraz sześcioramienna gwiazda. W „Obrazie ołtarzowym nr 1” trójkąt jest skierowany ku górze, ku złotemu kołu.
Muzeum w Bilbao łączy te prace z teozofią, w której ewolucja oznacza wznoszenie się od tego, co fizyczne, do tego, co duchowe, i zstępowanie od boskiego do materialnego. W „Obrazach do świątyni” kolory pełnią rolę metaforyczną. Błękit oznacza w nich pierwiastek żeński, a żółć męski. W barwnych pasach tego trójkąta pojawiają się oba te kolory.
Gdzie można zobaczyć obraz?
Obraz należy do Fundacji Hilmy af Klint (Stiftelsen Hilma af Klints Verk) w Sztokholmie, w katalogu fundacji ma numer HaK 187. Fundacja nie prowadzi własnego muzeum. Ma długoterminową umowę o współpracy z Moderna Museet w Sztokholmie, dzięki której prace artystki są stale pokazywane w kolekcji tego muzeum.
Obrazy ołtarzowe często wyjeżdżają na wystawy za granicę, dlatego przed wizytą warto sprawdzić, które prace af Klint są akurat pokazywane w Sztokholmie. Wiele jej abstrakcyjnych obrazów powstało wcześniej niż pierwsze w pełni abstrakcyjne kompozycje Kandinsky'ego, Malewicza i Mondriana.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „Obraz ołtarzowy nr 1, Grupa X (Ołtarz nr 1)”?
Fundacja Hilmy af Klint (Stiftelsen Hilma af Klints Verk), Sztokholm.
