Obraz „Koncert ptaków” to scena z kręgu flamandzkiego malarstwa zwierzęcego XVII wieku, przypisywana w sklepie Janowi van Kesselowi starszemu. Dziesiątki ptaków zebrały się wokół drzewa nad stawem, a pośrodku grupy stoi kartka z nutami. Bardzo podobną wersję tej kompozycji ma National Gallery of Art w Waszyngtonie.
Jan van Kessel starszy (1626–1679) – atrybucja niepewna, Koncert ptaków.
Co przedstawia „Koncert ptaków”?
Oś obrazu tworzy gruby, rozgałęziony pień drzewa. Na gałęziach siedzą papugi, m.in. niebiesko-żółte i czerwone ary, a także wiele mniejszych ptaków. Po lewej, u stóp drzewa, tłoczy się gęsta grupa: sowa, kogut, indyk, ptak z długą szyją przypominający strusia, czarny ptak z czerwonym czubem, biały ptak wodny i kilka mniejszych gatunków.
Wśród ptaków stoi otwarty arkusz z zapisem nutowym, jakby całe zgromadzenie odczytywało z niego wspólną partię. Na pniu siedzi dudek, po prawej stoi czapla, a w głębi, na stawie, pływają łabędzie i kaczki. Malarz zestawił w jednej scenie ptaki europejskie i egzotyczne.
ArtystaJan van Kessel starszy (1626–1679) – atrybucja niepewna
DziełoKoncert ptaków Concert of Birds
Skąd wziął się temat koncertu ptaków?
Koncerty ptaków były popularnym tematem w malarstwie flamandzkim. Wiele takich scen namalował Frans Snyders, a temat podjęli po nim m.in. Paul de Vos, Jan Fyt i Jan van Kessel starszy. Według angielskiej Wikipedii motyw sięga starszych przedstawień Eola wśród ptaków i łączy się też z postacią św. Franciszka z Asyżu, kojarzonego z ptakami.
Scenę odczytywano na kilka sposobów. Bywała alegorią słuchu, jednego z pięciu zmysłów. Sowa mogła oznaczać mądrość, a zgodny śpiew różnych gatunków harmonię w przyrodzie i porządek społeczny. W „Koncercie ptaków” Snydersa z Prado to właśnie sowa dyryguje chórem i trzyma nuty.
Kto namalował ten obraz i gdzie go zobaczyć?
Nie udało się ustalić, który konkretny egzemplarz widnieje na grafice. Kompozycja jest bardzo bliska obrazowi „Concert of Birds” z National Gallery of Art w Waszyngtonie, datowanemu na lata 1660–1670 (nr inw. 1983.19.4). Według Wikidata to obraz olejny na miedzi o wymiarach 13 na 18 cm. Grafika ze sklepu różni się jednak szczegółami i kolorystyką, więc najpewniej przedstawia inną wersję.
Waszyngtońskie muzeum nie przypisuje swojego obrazu samemu van Kesselowi, lecz podaje autora jako anonimowego. W Wikimedia Commons ta wersja opisana jest jako dzieło kręgu Jana van Kessela starszego. Takie sceny powtarzano w pracowniach i kopiowano, dlatego autorstwo wielu wersji pozostaje otwarte.
Najczęstsze pytania
Kto namalował „Koncert ptaków”?
Sklep przypisuje obraz Janowi van Kesselowi starszemu. Bardzo podobną wersję z National Gallery of Art w Waszyngtonie muzeum podaje jako dzieło anonimowego artysty z lat 1660–1670.
Co oznacza scena koncertu ptaków?
Temat odczytywano m.in. jako alegorię słuchu i obraz harmonii w przyrodzie. Sowa w takich scenach mogła symbolizować mądrość.
Gdzie można zobaczyć podobny obraz?
Bardzo bliska wersja kompozycji należy do National Gallery of Art w Waszyngtonie. Miejsca przechowywania egzemplarza z grafiki nie udało się ustalić.
Produkty z obrazem „Koncert ptaków”
Reprodukcję obrazu drukujemy na zamówienie w naszej firmie w Wołominie – większość produktów także szyjemy. Poniżej wybrane z nich.
