Medytacja nad Przemijaniem · Museo del Prado w Madrycie, Czaszka, Klepsydra i Barokowe Vanitas
Vanitas martwa natura (ok. 1650–1660)
Emanujący głęboką powagą filozoficzną, mistycznym skupieniem i malarskim wirtuozostwem obraz „Vanitas martwa natura” to jedno z najbardziej poruszających i intelektualnych dzieł Jana van Kessela starszego, namalowane w latach 1650–1660. Na surowym, ciemnym stole wyłania się z mroku polerowana ludzka czaszka, obok której stoją tradycyjne barokowe symbole ulotności ziemskiego bytu: szklana klepsydra z bezlitośnie przesypującym się piaskiem, gasnąca świeca ze smużką sinego dymu, bańki mydlane, więdnące kwiaty i złote monety. Van Kessel po mistrzowsku przypomniał o biblijnej prawdzie vanitas vanitatum et omnia vanitas (marność nad marnościami i wszystko marność), tworząc dzieło, które nie przeraża, lecz przynosi kojący spokój i zachęca do mądrego przeżywania każdej darowanej chwili. Płótno to stanowi chlubę ekspozycji w Museo del Prado w Madrycie.
Jan van Kessel (starszy), Vanitas martwa natura (ok. 1650–1660) · Zbiory: Museo del Prado (Madryt, Hiszpania).
Motyw vanitas i barokowa filozofia przemijania
W XVII-wiecznej Europie targanej wojnami religijnymi i epidemiami motyw vanitas był jednym z najważniejszych tematów sztuki.
Czaszka i klepsydra nie miały budzić rozpaczy, lecz przypominać o konieczności dbania o nieśmiertelne wartości duchowe.
Jan van Kessel starszy połączył surowość przesłania z zachwycającym pietyzmem w oddaniu faktur kości, szkła i metalu.
Obraz ze zbiorów Museo del Prado w Madrycie jest uznawany za jedno z najdoskonalszych niderlandzkich studiów vanitatywnych.
Zgaszona świeca z unoszącą się smugą dymu to jeden z najbardziej wyrafinowanych pokazów barokowego światłocienia.
MalarzJan van Kessel starszy (1626–1679)
Dzieło i technikaVanitas martwa natura (ok. 1650–1660) Olej na miedzi / desce
Kolekcja muzealnaMuseo del Prado Madryt / Amsterdam
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Kość czaszki, szklana klepsydra i niknący dym świecy
Gładka, chłodna powierzchnia kości czaszki odbija punktowe światło z niemal rzeźbiarską, posągową plastycznością.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Vanitas martwa natura”
Dotknij ponadczasowej mądrości baroku i mistrzowskiego światłocienia Jana van Kessela starszego. Ekskluzywne produkty tekstylne od Szyjemy Sztukę z motywem „Vanitas” wniosą do Twojego gabinetu dostojeństwo, refleksję i polskie mistrzostwo.
