Judith Leyster – Chłopiec i dziewczynka z kotem i węgorzem
Malarstwo Rodzajowe · Niderlandzki Humor, Dziecięca Swoboda i Haarlemska Przestroga
Chłopiec i dziewczynka z kotem i węgorzem (ok. 1635)
Iskrzący rubasznym humorem, dziecięcą psotą i wirtuozerią realistycznej obserwacji obraz „Chłopiec i dziewczynka z kotem i węgorzem” namalowała Judith Leyster w Haarlemie około 1635 roku. W tym znakomitym dziele rodzajowym mistrzyni niderlandzkiego Złotego Wieku z niezwykłą swobodą połączyła obyczajową komedię z tradycyjnym przysłowiem moralizatorskim. Scena przedstawia dwoje roześmianych dzieci w skromnych strojach: chłopiec trzyma w wyciągniętej dłoni śliskiego, wijącego się węgorza, podczas gdy mała dziewczynka z figlarnym błyskiem w oku prowokuje przestraszonego kota za ogon. Leyster z niezrównaną empatią oddała spontaniczne emocje rodzeństwa, tworząc obraz pełen domowego zgiełku, autentycznego śmiechu i nieskrępowanej dziecięcej energii.
Judith Leyster, Chłopiec i dziewczynka z kotem i węgorzem (A Boy and a Girl with a Cat and an Eel) (ok. 1635) · Zbiory: National Gallery w Londynie.
Holenderskie przysłowia ukryte w scenach rodzajowych
W XVII-wiecznej Holandii sceny rodzajowe z dziećmi niemal zawsze zawierały drugie dno dydaktyczne, nawiązując do przysłów takich jak: „Trzymać węgorza za ogon” (oznaczającego podejmowanie ryzykownych, trudnych do utrzymania działań).
Judith Leyster podeszła jednak do moralizatorskiego tematu bez surowego rygoru kaznodziei, stawiając na pierwszym miejscu czystą radość obserwacji ludzkiej natury i dziecięcej beztroski.
Płótno zachwyciło haarlemskich mieszczan naturalnością ekspresji mimicznej, która do dziś stanowi wzór niderlandzkiego malarstwa psychologicznego.
MalarzJudith Leyster (1609–1660)
Dzieło i technikaChłopiec i dziewczynka z kotem i węgorzem (Children with Cat and Eel) (ok. 1629–1635) Olej na płótnie
Kolekcja muzealnaFrans Hals Museum Haarlem / Amsterdam, Holandia
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Błysk w oku, kocia czujność i ciepłe ugrowe światło
Mimika twarzy chłopca z szeroko otwartymi ustami w serdecznym śmiechu to popis malarskiego kunsztu: Leyster chwyta ulotną sekundę dziecięcej radości z dynamiką prekursora fotografii.
Kontrast puszystego futra przestraszonego kota z mokrą, błyszczącą skórą węgorza świadczy o wybitnej zdolności oddawania różnorodnych faktur materii organicznej.
Paleta barwna oparta na ciepłych brązach, ochrach, kremowych bielach i zgaszonych szarościach buduje przytulny, domowy klimat XVII-wiecznego holenderskiego domostwa.
“
„Śmiech dziecka jest jak promień słońca w pochmurny dzień; rozprasza wszelkie troski i uczy serce prostoty.”
Ciepły humor, domowa atmosfera i sielska radość
„Chłopiec i dziewczynka z kotem i węgorzem” to dzieło emanujące życzliwym humorem, domowym ciepłem i bezgraniczną radością codziennego życia.
Reprodukcja znakomicie ociepla wnętrze jadalni, kuchni, pokoju rodzinnego czy salonu w stylu rustykalnym lub modern farmhouse, wywołując uśmiech na twarzach domowników i gości.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło wchodzi w skład prestiżowej kolekcji malarstwa holenderskiego The National Gallery w Londynie.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Chłopiec i dziewczynka z kotem i węgorzem”
Wprowadź do swojego domu serdeczny śmiech niderlandzkiego Złotego Wieku, domowe ciepło i humor Judith Leyster. Ekskluzywne tekstylia z motywem „Chłopca i dziewczynki z kotem i węgorzem” to synonim przytulności, radości i polskiego rzemiosła najwyższej próby.
