Kwiaty w wazonie – Blompotje (Flowers in a Vase) (1654)
Martwa natura „Kwiaty w wazonie” to obraz Judith Leyster z 1654 roku, jej jedyna znana martwa natura z kwiatami. Przez stulecia pozostawała w rękach prywatnych, a szerzej poznano ją dopiero w 2009 roku. Dziś należy do Fundacji Króla Baudouina i jest przechowywana w muzeum Snijders&Rockoxhuis w Antwerpii.
Judith Leyster (1609–1660), Kwiaty w wazonie (1654) · Fundacja Króla Baudouina, depozyt w Snijders&Rockoxhuis, Antwerpia.
Jak odnaleziono martwą naturę Judith Leyster?
W sierpniu 2009 roku belgijski kolekcjoner skontaktował się z Muzeum Fransa Halsa w Haarlemie w sprawie obrazu z kwiatami. Muzeum przygotowywało wtedy wystawę na czterechsetlecie urodzin malarki. Kustoszka Anna Tummers potwierdziła, że to martwa natura Judith Leyster. Obraz pokazano na wystawie otwartej 19 grudnia 2009 roku.
Odkrycie zmieniło wiedzę o późnej twórczości artystki. Wcześniej jej najpóźniejszą znaną pracą była studium tulipana z 1643 roku, wykonane do tak zwanej księgi tulipanów. Obraz z 1654 roku pokazał, że Leyster malowała jeszcze jedenaście lat później. Badaczka Frima Fox Hofrichter przypuszcza, że po ślubie malarka mogła zwrócić się ku martwym naturom i studiom botanicznym, by nie konkurować z mężem.
ArtystaJudith Leyster (1609–1660)
DziełoKwiaty w wazonie (1654) Blompotje (Flowers in a Vase)
Technikaolej na desce, 70 × 52 cm
Gdzie jest oryginałFundacja Króla Baudouina, depozyt w Snijders&Rockoxhuis, Antwerpia
Co przedstawia obraz?
Na ciemnym tle stoi biało-niebieski wazon z dużym bukietem. Najwyżej widać białe lilie i tulipany, w tym tulipany o pasiastych płatkach. Niżej są kwiaty w odcieniach czerwieni, pomarańczu, różu i żółci. Na kamiennym blacie obok wazonu leżą muszla, motyl i kilka owoców.
To olej na desce o wymiarach 70 na 52 cm. Badania technologiczne prowadzone z KU Leuven i Uniwersytetem Antwerpskim nie wykazały rysunku przygotowawczego, z wyjątkiem tulipana. Ujawniły natomiast zmiany kompozycji: w tle była pierwotnie nisza, a pod wazonem owalna podstawa. Oba elementy zniknęły z ostatecznej wersji obrazu. Skanowanie MA-XRF pokazało też inne szczegóły, z których malarka zrezygnowała.
Dlaczego obraz podpisano nazwiskiem Molenaer?
W 1636 roku Judith Leyster wyszła za malarza Jana Miense Molenaera. Martwą naturę z 1654 roku podpisała nazwiskiem męża: według CODART sygnatura brzmi „Judith. molenaers 1654”. Fundacja Króla Baudouina podkreśla, że obraz jest sygnowany jako Judith Molenaer, a nie Judith Leyster.
Badacze łączą obraz z zapisem w spisie majątku sporządzonym po śmierci Jana Miense Molenaera. Wymieniono tam „blompotje van Juffr. Molenaer”, czyli wazon z kwiatami pani Molenaer. Według CODART jest bardzo prawdopodobne, że chodzi właśnie o ten obraz.
Gdzie można zobaczyć oryginał?
W 2022 roku Renate Luck-von der Ohe przekazała obraz Fundacji Króla Baudouina, razem z kolekcją ponad 250 dzieł, przez fundusz Hannsa i Renate Luck-von der Ohe. Martwa natura Leyster jest najważniejszym dziełem tego zespołu. Pokazywano ją na wystawie „Ingenious Women” w Hamburgu, a potem odrestaurowano.
Obraz jest przechowywany w muzeum Snijders&Rockoxhuis w Antwerpii, gdzie mają do niego dostęp zarówno zwiedzający, jak i badacze. Służy też jako przedmiot badań nad materiałami i technikami XVII-wiecznych malarek.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „Kwiaty w wazonie”?
Fundacja Króla Baudouina, depozyt w Snijders&Rockoxhuis, Antwerpia.
