Renesansowy Majestat · Kryształowa Kula i Najdroższy Obraz Świata
Zbawiciel świata – Salvator Mundi (ok. 1500)
Gdy w listopadzie 2017 roku w nowojorskim domu aukcyjnym Christie’s padło historyczne uderzenie młotka, świat sztuki wstrzymał oddech. „Salvator Mundi”, czyli Zbawiciel świata przypisywany geniuszowi Leonarda da Vinci, został sprzedany za niewyobrażalną sumę 450,3 miliona dolarów, stając się bezapelacyjnie najdroższym dziełem sztuki w całej historii ludzkości. Przedstawiony na desce orzechowej Chrystus wyłania się z gęstego, aksamitnego mroku z dłonią uniesioną w geście błogosławieństwa, trzymając w lewej ręce idealnie przezroczystą, kryształową kulę symbolizującą wszechświat.
Leonardo da Vinci, Zbawiciel świata (Salvator Mundi) (ok. 1500) · Zbiory: Kolekcja prywatna (depozyt Department of Culture and Tourism Abu Dhabi / Luwr Abu Zabi).
Optyka kosmosu i zagadka kryształowej kuli
W dziele tym Leonardo da Vinci połączył głęboki mistycyzm chrześcijański ze swoją niezrównaną pasją do optyki i nauk przyrodniczych. Wzrok widza natychmiast przykuwa kryształowa sfera spoczywająca na dłoni Zbawiciela. Nie jest to zwykłe szkło, lecz minerał kwarcu (kryształ górski), z którego wnętrza artysta wydobył mikroskopijne pęcherzyki powietrza i inkluzje, świadczące o dogłębnych studiach geologicznych florenckiego mistrza.
Wielu historyków sztuki zastanawiało się, dlaczego szata Chrystusa widziana przez kulę nie ulega zniekształceniu optycznemu. Leonardo, wybitny znawca załamania światła, zrezygnował z realistycznej refrakcji świadomie: chciał w ten sposób podkreślić, że trzymany w ręku kosmos nie zaburza boskiej harmonii ani świętego porządku stworzenia.
Twarz Chrystusa spowija legendarne sfumato – dymna, ledwo uchwytna mgiełka, z której miękko wyłaniają się rysy Zbawiciela. Jego spojrzenie wydaje się przenikać widza na wylot, emanując spokojem stojącym ponad czasem i ziemską przestrzenią.
MalarzLeonardo da Vinci (1452–1519)
Dzieło i technikaZbawiciel świata (Salvator Mundi) (ok. 1500) Olej na desce orzechowej
Kolekcja muzealnaKolekcja prywatna (depozyt Department of Culture and Tourism Abu Dhabi) Abu Zabi, ZEA
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Zaginione arcydzieło i sensacyjne odkrycie stulecia
Losy tego obrazu przypominają scenariusz najlepszego thrillera historycznego. Dzieło namalowane prawdopodobnie dla francuskiego dworu Ludwika XII trafiło później do kolekcji króla Anglii Karola I. Po ścięciu monarchy obraz zaginął na stulecia, a kolejne zamalowania i amatorskie retusze sprawiły, że uznano go za przeciętną kopię z warsztatu Giovanniego Antonia Boltraffio.
Dopiero w 2005 roku grupa marszandów nabyła zniszczoną deskę na prowincjonalnej aukcji w Nowym Orleanie za zaledwie 1175 dolarów. Wielomiesięczna konserwacja pod kierunkiem Dianne Modestini odsłoniła oryginalną, leonardowską warstwę malarską, w tym kunsztowne loki Zbawiciela malowane delikatnymi laserunkami, pentimenti kciuka oraz niezrównaną miękkość karnacji.
“
„Ruchy postaci powinny ujawniać stan jej umysłu i wielkość jej myśli. Malarstwo jest poezją, którą się widzi, a nie słyszy.”
Nieprzemijająca tajemnica i renesansowe piękno
„Zbawiciel świata” to jedno z zaledwie około dwudziestu zachowanych dzieł przypisywanych ręce Leonarda da Vinci. Każde pociągnięcie pędzla na tej desce orzechowej jest manifestem renesansowego dążenia do połączenia wiary, nauki i absolutnego piękna.
Do dziś płótno budzi fascynację zarówno badaczy, jak i milionów miłośników sztuki na całym świecie. Jest symbolem poszukiwania transcendencji oraz dowodem na to, że prawdziwe arcydzieło potrafi przetrwać stulecia zapomnienia, by powrócić w pełnym, olśniewającym blasku.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło znajduje się w depozycie Department of Culture and Tourism w Abu Zabi z planami ekspozycji w Luwrze w Abu Zabi. Badania i dokumentację leonardowskich dzieł prowadzi paryski Musée du Louvre.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Zbawiciel świata”
Odkryj tajemniczy majestat renesansowego Zbawiciela i wnieś atmosferę geniuszu Leonarda da Vinci do swojego codziennego otoczenia. Nasza autorska kolekcja z motywem „Zbawiciela świata” łączy kunsztowny muzealny detal z mistrzowskim wykonaniem w polskiej manufakturze.
