Bóg wiatru (z pary parawanów „Bóg wiatru i bóg piorunów”) – 風神雷神図屏風 (Fūjin Raijin-zu byōbu) (początek XVIII wieku)
Fūjin, japoński bóg wiatru, to postać z jednego z dwóch parawanów „Bóg wiatru i bóg piorunów”, które Ogata Kōrin namalował na początku XVIII wieku. Drugi parawan z pary przedstawia Raijina, boga piorunów. Oba należą do Muzeum Narodowego w Tokio.
Ogata Kōrin (1658–1716), Bóg wiatru (z pary parawanów „Bóg wiatru i bóg piorunów”) (początek XVIII wieku) · Muzeum Narodowe w Tokio.
Kim jest Fūjin?
Fūjin to bóg wiatru i jedno z najstarszych bóstw czczonych w Japonii, zarówno w shintō, jak i w buddyzmie. Jest bratem Raijina, boga piorunów, i zwykle przedstawia się ich razem. Według „Kojiki” obaj narodzili się z ciała zmarłej bogini Izanami. Inny mit mówi, że Fūjin swoimi wiatrami rozpędził mgły i chaos, które przed powstaniem życia zasłaniały ziemię przed światłem słońca.
Jego wizerunek ma długą historię. Badacze wywodzą go od greckiego boga wiatru Boreasza, który w sztuce grecko-buddyjskiej Baktrii stał się bóstwem Wardo. Stamtąd motyw powędrował Jedwabnym Szlakiem do Chin, gdzie przyjął postać Feng Bo, czyli „Wujka Wiatru”, a potem do Japonii. Przez całą tę drogę zachował się worek z wiatrami i rozwiane włosy.
ArtystaOgata Kōrin (1658–1716)
DziełoBóg wiatru (z pary parawanów „Bóg wiatru i bóg piorunów”) (początek XVIII wieku) 風神雷神図屏風 (Fūjin Raijin-zu byōbu)
Technikatusz i farby na papierze z podkładem ze złota, para dwuskrzydłowych parawanów, 166,0 × 183,0 cm (każdy parawan)
Gdzie jest oryginałMuzeum Narodowe w Tokio
Jak wygląda bóg wiatru na parawanie Kōrina?
Fūjin ma zieloną skórę, rozwichrzone brązowe włosy i szeroko otwarte usta. Biegnie w powietrzu po prawej stronie parawanu, a nad głową trzyma długi biały worek z wiatrami, który tworzy nad nim wielki łuk. Wokół jego ciała powiewają granatowe szarfy, a na biodrach ma zielono-czerwoną przepaskę. Pod nim i za nim kłębią się ciemne chmury namalowane rozmytym tuszem.
Lewa połowa parawanu jest prawie pusta. Pozostaje tylko złoty podkład z widocznymi krawędziami płatków złota i smuga chmury. Parawan namalowano tuszem i farbami na papierze z podkładem ze złota, ma 166,0 × 183,0 cm.
Czym wersja Kōrina różni się od parawanów Sōtatsu?
Kōrin skopiował XVII-wieczne parawany Tawaraya Sōtatsu, które mają status Skarbu Narodowego. Nie była to jednak kopia mechaniczna. Sōtatsu umieścił bogów na samych krawędziach obrazu. Kōrin zmieścił całe sylwetki w obrębie parawanów.
Zmienił też kierunek spojrzeń. U Sōtatsu bogowie patrzą w dół, na świat ludzi. U Kōrina patrzą na siebie nawzajem, a ich spojrzenia się krzyżują. Parawany Kōrina są większe, a postacie mają ten sam rozmiar, więc wydają się w nich mniejsze. Kōrin poprawił też niektóre nielogiczne fragmenty szat oraz przyciemnił kontury i tusz chmur.
Trzy wersje jednego tematu
Temat podjął później Sakai Hōitsu, który w XIX wieku namalował własną wersję boga wiatru i piorunów, wzorowaną na parawanach Kōrina. Kolejną wersję stworzył jego uczeń Suzuki Kiitsu. Parawany Sōtatsu, Kōrina i Hōitsu stały się symbolem tradycji Rinpa.
W 2015 roku wszystkie trzy wersje pokazano razem na wystawie „Rinpa: The Aesthetics of the Capital” w Muzeum Narodowym w Kioto. Było to pierwsze wspólne pokazanie ich od siedemdziesięciu pięciu lat. Parawany Kōrina mają status Ważnego Dobra Kultury i należą do Muzeum Narodowego w Tokio, które pokazuje je tylko co jakiś czas.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „Bóg wiatru (z pary parawanów «Bóg wiatru i bóg piorunów»)”?
