Piet Mondrian – Broadway Boogie Woogie

Manhattan, drapacze chmur i zachwyt Nowym Światem

Nowy Jork podziałał na Pieta Mondriana niczym odmładzający eliksir. Po latach spędzonych w cichych, ascetycznych pracowniach Amsterdamu i Paryża, malarz znalazł się w epicentrum nowoczesnej energii. Fascynowała go regularna siatka ulic Manhattanu, strzeliste bryły wieżowców, żółte taksówki i niekończący się strumień świateł na Times Square.

W „Broadway Boogie Woogie” dokonał najbardziej radykalnej zmiany w swoim stylu od dwudziestu lat: całkowicie zrezygnował z czarnych linii konturowych. Zamiast nich wprowadził żółte traktory barwne, które krzyżują się pod kątem prostym niczym nowojorskie aleje i ulice.

Pomiędzy nimi migoczą drobne, rytmiczne kostki czerwieni i błękitu, wywołując wrażenie nieustannego ruchu i wibracji. Obraz zdaje się grać muzykę, wprawiając wzrok w hipnotyczny taniec.

Jazzowy trans i fascynacja tańcem

Tytułowe Boogie-woogie to wywodzący się z bluesa styl gry na fortepianie, charakteryzujący się szybkim, powtarzalnym rytmem basowym w lewej ręce i improwizowanymi melodiami w prawej. Mondrian, mimo podeszłego wieku, był wielkim pasjonatem jazzu i stałym bywalcem nocnych klubów Harlem i Greenwich Village.

Malarz uważał boogie-woogie za muzyczny odpowiednik neoplastycyzmu: destrukcję tradycyjnej melodii na rzecz czystego, synkopowanego rytmu. W obrazie ten rytm został przetłumaczony na język optyczny – tempo przyspiesza w gęstych skupiskach drobnych kwadratów i zwalnia na większych, jasnych polach.

Ikona nowojorskiego MoMA

Zakupiony przez Museum of Modern Art w Nowym Jorku tuż po powstaniu w 1943 roku, obraz stał się jednym z najbardziej uwielbianych eksponatów amerykańskiego muzealnictwa.

„Broadway Boogie Woogie” to radosny hymn na cześć nowoczesnego miasta, muzyki i wolności. Pokazuje, że dojrzała mądrość może iść w parze z młodzieńczą euforią i zachwytem nad każdą sekundą pulsującego życia.