Piet Mondrian namalował „Kompozycję nr II” w 1913 roku, w czasie pobytu w Paryżu. Obraz powstał na podstawie jego wcześniejszych pejzaży znad rzeki ’t Gein, które malarz sprowadził do niemal abstrakcyjnej siatki linii i pól. Oryginał należy do Kröller-Müller Museum w Otterlo w Holandii.
Piet Mondrian (1872–1944), Kompozycja nr II (1913) · Kröller-Müller Museum, Otterlo.
Skąd wzięła się „Kompozycja nr II”?
Zanim Mondrian stał się malarzem abstrakcji, malował pejzaże w realistycznym duchu szkoły haskiej. W latach 1905–1907 powstała seria nastrojowych widoków rzeki ’t Gein pod Amsterdamem. Ich głównym motywem była farma Geinrust ukryta wśród drzew. Od 1908 roku malarz stopniowo odchodził od wiernego przedstawiania rzeczywistości, ale nadal wychodził od natury: pejzaży, wydm i drzew.
W 1912 roku Mondrian przeniósł się do Paryża. Niemal od razu zetknął się z kubizmem Picassa i Braque’a, który mocno wpłynął na jego malarstwo. „Kompozycja nr II” z 1913 roku należy do tego okresu. Według opisu Kröller-Müller Museum Mondrian wrócił w niej do motywu ’t Gein: rząd drzew nad rzeką, zabudowania farmy i ich odbicie w wodzie zamienił w układ powierzchni, linii i barw.
ArtystaPiet Mondrian (1872–1944)
DziełoKompozycja nr II (1913) Compositie no. II
Technikaolej na płótnie, 88 × 115 cm
Gdzie jest oryginałKröller-Müller Museum, Otterlo
Co widać na obrazie?
Na pierwszy rzut oka obraz nie przypomina pejzażu. Płótno pokrywa gęsta sieć ciemnych, krótkich odcinków poziomych i pionowych. Tworzą one setki małych, nieregularnych pól, czasem z zaokrąglonymi rogami. Pola są wypełnione stonowanymi kolorami: szarością, jasną ochrą, bladym różem i chłodnym, szarozielonym błękitem.
Siatka jest najgęstsza w środku płótna i rozluźnia się ku krawędziom, gdzie przechodzi w jednolite szare tło. Nie ma tu jeszcze czystych barw podstawowych ani grubych czarnych linii, z których Mondrian zasłynął później. To etap pośredni między pejzażem a geometryczną abstrakcją.
Obraz ma format poziomy, 88 cm wysokości i 115 cm szerokości. Namalowany jest farbą olejną na płótnie.
Jak Mondrian tłumaczył swoje malarstwo z tego okresu?
Kröller-Müller Museum przytacza słowa Mondriana o jego zamierzeniach z tamtych lat. W swobodnym przekładzie: buduje na płaskiej powierzchni linie i zestawienia barw, aby jak najświadomiej przedstawić piękno ogólne. Chodziło mu więc nie o konkretny widok, lecz o to, co w pejzażu uniwersalne: rytm, równowagę i porządek.
„Kompozycja nr II” pokazuje, jak z tej myśli rodził się późniejszy neoplastycyzm. Kilka lat później Mondrian ograniczył środki jeszcze bardziej: do linii prostych, kątów prostych i barw podstawowych.
Gdzie można zobaczyć oryginał?
Obraz należy do Kröller-Müller Museum w Otterlo w Holandii (nr inw. KM 108.406). Muzeum opisuje go jako przykład przejścia Mondriana od realistycznego pejzażu do abstrakcji.
Przy oglądaniu reprodukcji warto pamiętać o formacie. Oryginał jest poziomy, a siatka linii rozchodzi się szerzej na boki niż w pionie. Sygnatura malarza znajduje się w prawym dolnym rogu płótna.
W Kröller-Müller Museum w Otterlo w Holandii. Obraz ma numer inwentarzowy KM 108.406.
Kiedy powstał obraz?
W 1913 roku, gdy Mondrian mieszkał w Paryżu i pozostawał pod wpływem kubizmu.
Co przedstawia „Kompozycja nr II”?
Punktem wyjścia był pejzaż znad rzeki ’t Gein: drzewa, farma i ich odbicie w wodzie. Mondrian zamienił ten widok w niemal abstrakcyjną siatkę linii i stonowanych barw.
Produkty z obrazem „Kompozycja nr II”
Reprodukcję obrazu drukujemy na zamówienie w naszej firmie w Wołominie – większość produktów także szyjemy. Poniżej wybrane z nich.
