Egon Schiele – Siedząca kobieta z podniesionym kolanem

Kto pozował do „Siedzącej kobiety”?

Modelką była Edith Schiele z domu Harms, z którą artysta ożenił się w 1915 roku. W latach 1915–1918 pozowały mu Edith i jej siostra Adèle. Galeria Narodowa w Pradze w opisie pracy wprost wskazuje Edith jako przedstawioną kobietę i podkreśla, że Schiele starannie studiował i aranżował pozy swoich modelek.

W 1917 roku Schiele służył w wojsku, ale w styczniu tego roku przeniesiono go do wojskowego składu zaopatrzenia w Wiedniu. Od tej pory służył w Wiedniu. Rok później, w październiku 1918 roku, oboje zmarli w czasie epidemii grypy hiszpanki: Edith 28 października, a Schiele trzy dni po niej.

Co przedstawia ta praca?

Kobieta siedzi na ziemi. Głowę opiera na podciągniętym, zgiętym kolanie, a druga noga swobodnie opada w bok. Ma na sobie ciemnozieloną bluzkę, czarne pończochy i podwiniętą halkę. Jej rude, potargane włosy i karminowe usta odcinają się od jasnego papieru. Patrzy prosto na widza.

Tło pozostało puste. Paleta jest ograniczona do kremowej bieli, czerni, zieleni, czerwieni i pomarańczu. W prawym dolnym rogu widać sygnaturę Schielego zamkniętą w prostokątnej ramce, z datą 1917.

Jak Schiele namalował „Siedzącą kobietę”?

Praca łączy rysunek i malarstwo. Kontury postaci Schiele wykonał czarną kredką, a kolor położył gwaszem i akwarelą. Farba jest dość sucha, nakładana sztywnym pędzlem i z różną ilością wody. Długie, szybkie pociągnięcia pozostają widoczne, dlatego włosy, skóra i ubranie wyglądają na nakrapiane. Skróty perspektywiczne i napięta, ostra linia dają wrażenie, że praca nie jest do końca wykończona.

Galeria Narodowa w Pradze pisze o swobodnej pozie i o łączeniu formy z emocją. Autorzy publikacji o sztuce wiedeńskiej zwracali uwagę na nerwową energię modelki (Stirling, Van Cleave i Butler, 1997) oraz na pewną agresywność ujęcia (Hollman i Tesch, 1997). To nie jest grzeczny, pochlebny portret żony, ale studium pozy i charakteru.

Gdzie można zobaczyć oryginał?

Praca należy do Kolekcji Grafiki i Rysunku Galerii Narodowej w Pradze (Národní galerie Praha), numer inwentarzowy K 17864. Arkusz ma 46 na 30,5 cm. Przed wizytą warto sprawdzić na stronie galerii, czy praca jest akurat wystawiona. Wcześniejsza wersja tej strony błędnie podawała Leopold Museum w Wiedniu.