Élisabeth Vigée-Lebrun – Portret Elżbiety Mniszchówny z pieskiem
Portret dziecięcy · Petersburg, 1797
Portret Elżbiety Izabeli Mniszchówny (z pieskiem) – Elizabetha Isabella Mniszech (1797)
Élisabeth Vigée Le Brun namalowała ten portret małej Elżbiety Izabeli Mniszchówny w Petersburgu w 1797 roku. Dziewczynka tuli do siebie małego białego pieska, a postać zamyka namalowany owal. Obraz jest w zbiorach Narodowej Galerii Słowenii w Lublanie.
Élisabeth Vigée Le Brun (1755–1842), Portret Elżbiety Izabeli Mniszchówny (z pieskiem) (1797) · Narodowa Galeria Słowenii, Lublana (własność Akademii Sztuk Pięknych i Projektowania w Lublanie).
Kim jest dziewczynka z pieskiem?
Według katalogu Narodowej Galerii Słowenii portret przedstawia Elżbietę Izabelę Mniszech, urodzoną w 1787 roku i zmarłą w 1830 roku. Katalog opisuje ją jako córkę jednej z siostrzenic króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Na krośnie, z tyłu obrazu, zachowała się niemiecka nalepka, która nazywa portretowaną hrabiną Izabellą Demblin de Ville z domu Mniszech.
Ta sama dziewczynka występuje na drugim portrecie przypisywanym Vigée Le Brun, w Muzeum Narodowym w Krakowie. Tam opisano ją jako Elżbietę Mniszchównę urodzoną w 1792 roku, więc źródła różnią się co do roku jej urodzenia.
ArtystaÉlisabeth Vigée Le Brun (1755–1842)
DziełoPortret Elżbiety Izabeli Mniszchówny (z pieskiem) (1797) Elizabetha Isabella Mniszech
Technikaolej na płótnie, 48,5 × 44,2 cm
Gdzie jest oryginałNarodowa Galeria Słowenii, Lublana (własność Akademii Sztuk Pięknych i Projektowania w Lublanie)
Okoliczności powstania obrazu
Vigée Le Brun opuściła Paryż w październiku 1789 roku. Pracowała kolejno we Włoszech i w Wiedniu, a 19 kwietnia 1795 roku wyjechała do Petersburga, gdzie spędziła około sześciu lat. Była tam dobrze przyjmowana przez arystokrację i malowała wiele portretów. Do Francji wróciła w styczniu 1802 roku.
Portret z Lublany powstał w tym rosyjskim okresie. Obraz jest sygnowany i datowany w lewym dolnym rogu napisem „Petersbourg / Vigée / Le Brun / 1797”. Według galerii w Lublanie malarka wspomina ten portret w swoich pamiętnikach, wydanych w latach 1835–1837.
Co przedstawia portret?
Dziewczynka jest pokazana do pasa, z głową lekko przechyloną. Ma ciemne, kręcone włosy do ramion, niebieskie oczy i zaróżowione policzki, a na ustach lekki uśmiech. Patrzy prosto na widza. Ubrana jest w jasną sukienkę przepasaną kolorową szarfą w paski.
Obiema rękami obejmuje małego białego pieska o długiej, puszystej sierści, który odwraca łebek w jej stronę. Postać wpisana jest w namalowany owal na oliwkowobrązowym tle. To kameralny obraz, mniej niż pół metra wysokości, a nie reprezentacyjny portret dorosłej damy.
Gdzie jest obraz dzisiaj?
Portret jest obrazem olejnym na płótnie o wymiarach 48,5 × 44,2 cm (nr inw. ZD S 1993002). Jego właścicielem jest Akademia Sztuk Pięknych i Projektowania w Lublanie, a obraz figuruje w katalogu Narodowej Galerii Słowenii. Według katalogu pochodzi prawdopodobnie z zamku w Beltincach i został zajęty w 1945 roku. Pokazywano go na wystawach w Lublanie w 1960 i 1983 roku.
Drugi portret Elżbiety Mniszchówny, z Muzeum Narodowego w Krakowie (nr inw. MNK XII-A-157), przedstawia dziewczynkę w białej sukni z niebieskimi wstążkami i sznurem pereł, bez pieska. Pochodzi z rodowej galerii Mniszchów w Wiśniowcu i w 1910 roku trafił do muzeum.
Oryginał
Gdzie zobaczyć „Portret Elżbiety Izabeli Mniszchówny (z pieskiem)”?
Narodowa Galeria Słowenii, Lublana (własność Akademii Sztuk Pięknych i Projektowania w Lublanie).
