Élisabeth Vigée-Lebrun – Portret Pelagii z Potockich Sapieżyny
Malarstwo Klasycystyczne · Arystokracja Rzeczypospolitej, Taniec w Wiedniu i Rokokowy Powab
Portret Pelagii z Potockich Sapieżyny (1794)
Emanujący taneczną lekkością, arystokratyczną finezją i dramatyzmem epoki upadku dawnej Rzeczypospolitej „Portret Pelagii z Potockich Sapieżyny” to jedno z najbardziej zjawiskowych dzieł Élisabeth Vigée-Lebrun z okresu jej europejskiej emigracji, namalowane w Wiedniu w 1794 roku. Słynna francuska portrecistka uwieczniła jedną z najpiękniejszych i najbardziej wpływowych polskich dam epoki stanisławowskiej – Pelagię Różę Potocką, żonę generała artylerii litewskiej Kazimierza Nestora Sapiehy. Artystka przedstawiła młodą magnatkę w roli tańczącej antycznej kapłanki, która w dynamicznym, niemal baletowym uniesieniu porusza się na tle chmurnego, dramatycznego nieba. Zwiewny muślin sukni i powiewający na wietrze szkarłatny szal nadają kompozycji teatralny rozmach i niezwykłą zmysłowość.
Élisabeth Vigée-Lebrun, Portret Pelagii z Potockich Sapieżyny (1794) · Zbiory: Zamek Królewski w Warszawie / Kolekcja Sapiehów.
Wiedeńskie spotkanie francuskiej mistrzyni z polską elitą
Uciekając przed terrorem rewolucyjnym z Paryża, Élisabeth Vigée-Lebrun znalazła w Wiedniu gościnne schronienie w kręgach polskiej i austriackiej arystokracji, która zachwycała się jej talentem.
Pelagia Sapieżyna, słynąca w całej Europie z niezwykłej urody, inteligencji i zamiłowania do teatru, stała się dla malarki idealną muzą, łączącą rokokowy wdzięk z nową modą na antykizujący taniec mimiczny.
Portret wywołał zachwyt na wiedeńskich salonach i do dziś uchodzi za jedno z najwspanialszych przedstawień polskiej damy magnackiej w malarstwie europejskiego klasycyzmu.
MalarzÉlisabeth Vigée-Lebrun (1755–1842)
Dzieło i technikaPortret Pelagii z Potockich Sapieżyny (Pelagia Sapieha née Potocka) (ok. 1782–1790) Olej na płótnie
Kolekcja muzealnaMusée du Louvre Paryż / Londyn
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Wirujący szal szkarłatny, perłowa cera i dramatyczne chmury
Kompozycja opiera się na dynamicznym układzie wznoszącym: taneczna poza Pelagii, z ramionami uniesionymi w geście radosnej ekspresji, rozbija statyczne reguły tradycyjnego portretu dworskiego.
Szkarłatny szal wirujący wokół sylwetki stanowi potężny akcent kolorystyczny, kontrastujący z alabastrową jasnością dekoltu i perłowymi szarościami burzowego horyzontu.
Spojrzenie księżnej – pełne błysku, kokieterii i wewnętrznego ognia – hipnotyzuje widza, oddając niezwykłą charyzmę kobiety, która była jedną z najjaśniejszych gwiazd europejskich salonów schyłku XVIII wieku.
“
„Prawdziwy wdzięk jest ruchem duszy; nie można go narzucić, można go jedynie pochwycić pędzlem w locie.”
Salonowy splendor, magnacki szyk i finezja we wnętrzu
„Portret Pelagii z Potockich Sapieżyny” to płótno o wyjątkowej klasie estetycznej, łączące historię polskiej magnaterii z europejskim kunsztem malarskim najwyższej próby.
Wprowadzenie tej reprodukcji do eleganckiego salonu, jadalni w stylu dworkowym lub sypialni modern classic nadaje wnętrzu wytworny pałacowy blichtr, romantyczną energię i arystokratyczny prestiż.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Płótno należy do cenionych dzieł portretowych Vigée-Lebrun związanych z historią kultury polskiej.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Portret Pelagii z Potockich Sapieżyny”
Zaproś do swojego domu magnacki szyk, taneczną lekkość szkarłatnego szala i geniusz Élisabeth Vigée-Lebrun. Ekskluzywne tekstylia z motywem „Portretu Pelagii Sapieżyny” to połączenie polskiego dziedzictwa historycznego z najwyższą jakością wykonania.
