Grant Wood namalował „Bajkę pastora Weemsa” (Parson Weems' Fable) w 1939 roku. Obraz pokazuje amerykańską legendę o małym Jerzym Waszyngtonie i drzewku wiśni, opowiedzianą jak scena w teatrze. Oryginał należy do Amon Carter Museum of American Art w Fort Worth w Teksasie.
Grant Wood (1891–1942), Bajka pastora Weemsa (1939) · Amon Carter Museum of American Art, Fort Worth.
Skąd wzięła się legenda o Waszyngtonie i wiśni?
Mason Locke Weems (1756–1825), znany jako pastor Weems, wydał biografię Jerzego Waszyngtona w 1800 roku. Książka od razu dobrze się sprzedawała. Historii o wiśni nie było jednak w pierwszym wydaniu. Weems dopisał ją dopiero do piątego wydania, w 1806 roku.
W tej opowieści sześcioletni George dostaje toporek i uszkadza nim młode drzewko wiśni w ogrodzie rodziców. Gdy ojciec pyta, kto to zrobił, chłopiec odpowiada, że nie potrafi skłamać, i przyznaje się do winy. Ojciec mówi, że taka szczerość jest dla niego warta więcej niż tysiąc drzew. Muzeum w Mount Vernon, dawnej posiadłości Waszyngtona, zalicza tę historię do mitów i zaznacza, że stała się najpopularniejszą z opowieści zawartych w książce Weemsa.
Gdzie jest oryginałAmon Carter Museum of American Art, Fort Worth
Dlaczego Grant Wood namalował tę scenę?
Obraz powstał pod koniec lat trzydziestych, gdy w polityce rosło znaczenie faszyzmu. Według opisu w Google Arts & Culture Wood uważał wtedy, że obraz przypominający założyciela państwa może wzmocnić patriotyzm Amerykanów.
Wood nie przedstawił jednak legendy jak prawdziwego wydarzenia. Amon Carter Museum zwraca uwagę, że scena wygląda jak kostiumowe przedstawienie. Dzięki temu widz od razu rozumie, że ogląda opowieść wymyśloną, a nie zapis historii. Malarz podpisał i datował obraz w prawym dolnym rogu.
Co widać na obrazie i dlaczego chłopiec ma twarz dorosłego?
Po prawej stronie stoi pastor Weems w ciemnym surducie. Jedną ręką odsuwa ciężką czerwoną kurtynę obszytą rzędem okrągłych frędzli, a drugą wskazuje na scenę. Za kurtyną, na trawniku przed ceglanym domem, mały George trzyma toporek i patrzy w górę na ojca, Augustine'a Waszyngtona. Ojciec trzyma nadcięte drzewko wiśni, obsypane czerwonymi owocami.
Najbardziej zaskakuje głowa chłopca. Wood nie namalował dziecięcej twarzy. Zapożyczył głowę z dobrze znanego portretu Waszyngtona pędzla Gilberta Stuarta, żeby postać była od razu rozpoznawalna. Dziecko ma więc twarz dojrzałego prezydenta. Ceglany budynek w tle Wood wzorował na własnym domu w Iowie.
W głębi, przy drzewach, dwie czarnoskóre postaci zrywają wiśnie. Amon Carter Museum odczytuje je jako odniesienie do tego, że Waszyngton był właścicielem niewolników. Wskazują też na te fragmenty przeszłości, które popularne opowieści o historii zwykle pomijają.
Gdzie można zobaczyć „Bajkę pastora Weemsa”?
Obraz jest namalowany olejem na płótnie i ma 97,5 × 127,3 cm. Na blejtramie zapisano jako właścicielkę panią John P. Marquand. Dziś dzieło należy do Amon Carter Museum of American Art w Fort Worth w Teksasie, gdzie ma numer inwentarzowy 1970.43. To jedno z późnych dzieł Wooda, który zmarł w 1942 roku, trzy lata po jego namalowaniu. Muzeum udostępnia też zdjęcie obrazu w serwisie Google Arts & Culture, gdzie można dokładnie obejrzeć szczegóły, takie jak drobne owoce na drzewku i postaci w tle.
