Henri Rousseau namalował „Dżunglę równikową” w 1909 roku, na rok przed śmiercią. Obraz przedstawia gęsty, zielony las tropikalny, w którym między liśćmi kryją się dwie małpy i ptak. Płótno należy do National Gallery of Art w Waszyngtonie.
Henri Rousseau (1844–1910), Dżungla równikowa (1909) · National Gallery of Art, Waszyngton.
Skąd Rousseau znał dżunglę?
Rousseau nigdy nie wyjechał z Francji i nigdy nie widział prawdziwej dżungli. Swoje tropikalne krajobrazy budował z tego, co mógł zobaczyć w Paryżu: roślin w szklarniach Jardin des Plantes, wypchanych zwierząt w ekspozycjach przyrodniczych i ilustracji w książkach. Krytykowi Arsène'owi Alexandre'owi mówił, że gdy wchodzi do szklarni, czuje się jak we śnie. Opowieści, że jako żołnierz służył w Meksyku, uchodzą za nieprawdziwe.
Po trzynastoletniej przerwie Rousseau wrócił do tematu dżungli około 1904 roku i malował go do końca życia. „Dżungla równikowa” należy do tej późnej serii. W tych latach malarza doceniała już paryska awangarda. W 1908 roku Pablo Picasso wydał na jego cześć pół żartobliwy bankiet w pracowni Bateau-Lavoir, na który przyszli m.in. Guillaume Apollinaire oraz Gertrude i Leo Steinowie. Rousseau zmarł we wrześniu 1910 roku w Paryżu.
ArtystaHenri Rousseau (1844–1910)
DziełoDżungla równikowa (1909) La Jungle équatoriale
Technikaolej na płótnie, 140,6 × 129,5 cm
Gdzie jest oryginałNational Gallery of Art, Waszyngton
Co widać na obrazie „Dżungla równikowa”?
Prawie całą powierzchnię wypełniają rośliny: wysokie drzewa, wachlarze palm, szerokie liście w wielu odcieniach zieleni i kolczaste rozety w dolnej części. Po lewej stronie kwitną różowe kwiaty, a po prawej wznosi się kłos białych kwiatów. W górnej części, między liśćmi, prześwituje jasne niebo.
Zwierzęta trzeba wypatrywać. W dolnej części obrazu, za rozetami liści, wyglądają dwie małpy, a w gałęziach po lewej siedzi ptak. Rousseau starannie obrysowywał każdy liść, przez co roślinność wygląda jak warstwowa dekoracja, a nie realistyczny las. W prawym dolnym rogu widnieje sygnatura „Henri Julien Rousseau / 1909”, z pełnym imieniem malarza.
Kto był pierwszym właścicielem obrazu?
Według National Gallery of Art obraz przeszedł od artysty do malarza Roberta Delaunaya. Matka Delaunaya, Berthe, zamówiła u Rousseau w 1907 roku „Zaklinaczkę węży”.
Później płótno trafiło do marszanda Ambroise'a Vollarda. W 1925 roku kupiła je od niego Juliana Force, ale zwróciła je jeszcze w tym samym roku. W 1928 roku paryska Galerie Étienne Bignou sprzedała obraz amerykańskiemu kolekcjonerowi Chesterowi Dale'owi.
Gdzie można zobaczyć „Dżunglę równikową”?
Chester Dale zapisał swoją kolekcję National Gallery of Art w Waszyngtonie i w 1963 roku obraz trafił do muzeum. Jest częścią Chester Dale Collection i ma numer inwentarzowy 1963.10.213. Płótno mierzy 140,6 × 129,5 cm.
W tym samym muzeum są też inne prace Rousseau, m.in. „Las tropikalny z małpami” z 1910 roku i „Spotkanie w lesie” z 1889 roku. Przed wizytą warto sprawdzić na stronie muzeum, czy obraz jest aktualnie eksponowany.
