Marsden Hartley – Krajobraz nr 3, Kopalnie gotówki, Nowy Meksyk
Modernizm Amerykański · Pustynny Ogień i Kopalnie Gotówki
Krajobraz nr 3, Kopalnie gotówki, Nowy Meksyk (ok. 1915–1925)
Namalowany na początku lat dwudziestych XX wieku „Krajobraz nr 3, Kopalnie gotówki, Nowy Meksyk” (Cash Entry Mines, New Mexico) Marsdena Hartleya to jedno z najbardziej porywających, ekspresyjnych i surowych arcydzieł amerykańskiego modernizmu. Zafascynowany dziewiczym, spalonym słońcem krajobrazem okolic Santa Fe i Taos, Hartley stworzył wizję monumentalnych, obłych wzgórz przypominających grzbiety pradawnych bestii. Czerwone, brunatne i ochrowe masywy ziemne, rozcięte śladami starych sztolni górniczych, wznoszą się ku dramatycznemu, kłębiącemu się niebu, emanując pierwotną, mistyczną energią Nowego Świata.
Marsden Hartley, Krajobraz nr 3, Kopalnie gotówki, Nowy Meksyk · Zbiory: Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork.
Ucieczka z Manhattanu wprost na pustynię Taos
Marsden Hartley, jeden z czołowych przedstawicieli elitarnego kręgu galerii „291” Alfreda Stieglitza w Nowym Jorku, po latach podróży po Europie i doświadczeniu traumy I wojny światowej wyruszył na południowy zachód Stanów Zjednoczonych w poszukiwaniu autentycznych korzeni sztuki amerykańskiej.
W Nowym Meksyku artysta odkrył krajobraz o niewiarygodnej surowości i archaicznej sile. Wzgórza wokół kopalni Cash Entry nie przypominały sielskich pejzaży Europy – były nagie, chropowate i ukształtowane przez potężne siły geologiczne.
Hartley odrzucił powierzchowny realizm na rzecz potężnych, uproszczonych brył. Ziemia na jego płótnie faluje niczym zastygła lawa, a ciemne wejścia do dawnych szybów kopalnianych wyglądają jak rany zadane pustynnemu ciału natury.
MalarzMarsden Hartley (1877–1943)
Dzieło i technikaKrajobraz nr 3, Kopalnie gotówki, Nowy Meksyk (ok. 1915–1925) Olej na płótnie (Modernizm amerykański)
Kolekcja muzealnaMetropolitan Museum of Art Nowy Jork, USA
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Ekspresjonizm i pierwotna materia ziemi
Paleta barwna obrazu to triumf pigmentów mineralnych: spalone ugru, sjena palona, rdzawa czerwień i głębokie grafity kontrastują z ciężkim, ołowiano-błękitnym niebem.
Hartley kładł farbę szerokimi, zdecydowanymi pociągnięciami pędzla, nadając powierzchni płótna dotykalną, szorstką fakturę. Widać w tym wpływy Cézanne'a oraz niemieckiego ekspresjonizmu z grupy Der Blaue Reiter, przefiltrowane przez amerykańską tęsknotę za bezkresem.
Dla Hartleya pustynia Nowego Meksyku była świątynią ciszy, w której człowiek może skonfrontować się z własną samotnością i potęgą absolutu.
“
„Nowy Meksyk to jedyne miejsce w Ameryce, gdzie ziemia ma duszę tak potężną, że człowiek przed nią milknie.”
Skarb nowojorskiego The Met
„Krajobraz nr 3, Kopalnie gotówki” to bezdyskusyjne arcydzieło amerykańskiej awangardy międzywojennej, dowodzące niezwykłej dojrzałości malarskiej Hartleya.
W Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku płótno to zachwyca monumentalną skalą i surową poezją, pozostając jednym z najważniejszych pomników malarskiego odkrycia amerykańskiego Zachodu.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło znajduje się w stałej ekspozycji American Wing w The Metropolitan Museum of Art (The Met) w Nowym Jorku.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Krajobraz nr 3, Kopalnie gotówki, Nowy Meksyk”
Wprowadź do swojego wnętrza surową siłę amerykańskiego modernizmu, ciepłe barwy pustyni Nowego Meksyku i potęgę monumentalnej natury. Nasza autorska kolekcja z motywem arcydzieła Marsdena Hartleya to propozycja dla koneserów wyrazistej, bezkompromisowej sztuki.
