Martwa natura nr 15 – Still Life No. 15 (ok. 1917)
Marsden Hartley namalował „Martwą naturę nr 15” około 1917 roku. Obraz przedstawia biały kielich z pojedynczym różowym kwiatem na tle kremowej i niebieskiej tkaniny. Oryginał znajduje się w Art Institute of Chicago.
Marsden Hartley (1877–1943), Martwa natura nr 15 (ok. 1917) · Art Institute of Chicago, Chicago.
Kiedy powstała „Martwa natura nr 15”?
Art Institute of Chicago datuje obraz na około 1917 rok. Dokładniejszą wskazówkę daje napis ołówkiem na odwrocie deski. Hartley zapisał tam swoje nazwisko, datę 1 października 1917 roku oraz słowa „Etruscan Sapphire” i „qualities autumnal”, czyli „jesienne właściwości”. Część napisu jest nieczytelna.
Martwa natura towarzyszyła Hartleyowi przez całą karierę. Według muzeum traktował ją jako pole do eksperymentów, na którym sprawdzał nowe pomysły, style i motywy. W latach 1910. namalował wiele takich kompozycji.
ArtystaMarsden Hartley (1877–1943)
DziełoMartwa natura nr 15 (ok. 1917) Still Life No. 15
Technikaolej na płycie kompozytowej, 59,4 × 49,5 cm
Gdzie jest oryginałArt Institute of Chicago, Chicago
Co przedstawia obraz?
Kompozycja jest bardzo oszczędna. Na przekrzywionym blacie stoi biały kielich na wysokiej nóżce, ozdobiony niebieskim wzorem. Wyrasta z niego jeden różowy kwiat na cienkich łodyżkach. Za kielichem wisi ciężka tkanina w kolorze kremowo-złotym, a obok niej niebieska draperia z głębokimi fałdami.
Tło jest ciemne, prawie czarne. Muzeum zauważa, że w odróżnieniu od wielu prac Hartleya z tego okresu, które podkreślają płaskość obrazu, tutaj widać płytką, ciemną przestrzeń za przedmiotami. Artysta malował suchym pędzlem, a światłocieniem wydobył bryłę kielicha i fałdy materiału.
Skąd wzięły się inspiracje Cézanne'em, Matisse'em i Picassem?
Art Institute of Chicago łączy martwe natury Hartleya z lat 1910. z wpływem Paula Cézanne'a, Henriego Matisse'a i Pabla Picassa. Hartley znał europejską sztukę z bliska. W kwietniu 1912 roku wyjechał do Paryża, gdzie obracał się w kręgu Gertrude Stein. Od 1913 do 1915 roku mieszkał w Berlinie, a wojna zmusiła go do powrotu do Stanów Zjednoczonych.
Muzeum nie przypisuje tego konkretnego obrazu wpływowi jednego z tych artystów. Opisuje natomiast jego cechy: przekrzywiony blat, prosty układ kilku przedmiotów i bryły wydobyte cieniowaniem.
Gdzie jest oryginał?
Obraz należał do Alfreda Stieglitza, nowojorskiego fotografa i galerzysty, który przez lata wystawiał prace Hartleya. Po śmierci Stieglitza w 1946 roku przeszedł na jego spadkobierców. W 1949 roku trafił do Art Institute of Chicago jako stały depozyt. Muzeum podaje go w ramach Alfred Stieglitz Collection, pod numerem 1949.547.
Obraz jest namalowany olejem na płycie kompozytowej i ma wymiary 59,4 na 49,5 cm.
