Postimpresjonizm · Szkoła Pont-Aven i Dzikie Wybrzeże
Breton Kąpiący się (1888)
Namalowany latem 1888 roku w bretońskim Pont-Aven obraz „Breton Kąpiący się” (Jeunes baigneurs bretons) Paula Gauguina to dzieło o przełomowym znaczeniu dla narodzin syntetyzmu i nowoczesnej sztuki europejskiej. Zmęczony zgiełkiem i cywilizacją Paryża, Gauguin odnalazł w surowej Bretanii świat archaiczny, czysty i nietknięty przez mieszczańską sztuczność. Przedstawiając młodych bretońskich pasterzy kąpiących się nago w chłodnych wodach oceanu pośród surowych granitowych skał, artysta stworzył wizję pierwotnej harmonii człowieka z żywiołem, w której odważny, japoński rysunek łączy się z żarliwą ekspresją barwy.
Paul Gauguin, Breton Kąpiący się (1888) · Zbiory: Musée d'Orsay, Paryż.
Ucieczka do Bretanii i Szkoła Pont-Aven
W 1888 roku wokół Paula Gauguina w bretońskiej wiosce Pont-Aven zgromadziła się grupa młodych artystów (Émile Bernard, Paul Sérusier), tworząc słynną Szkołę z Pont-Aven. Odrzucili oni impresjonistyczny kult chwili na rzecz malowania z wyobraźni i upraszczania formy.
W „Bretonie kąpiącym się” Gauguin zrezygnował z klasycznych proporcji akademickiego aktu. Sylwetka nagiego chłopca, brodzącego w wodzie, jest kanciasta, silna i sprężysta, ukształtowana przez surowe życie na wietrznym wybrzeżu.
Wzburzona woda oceanu została potraktowana w sposób niezwykle śmiały: to nie przezroczysta ciecz, lecz płaskie, falujące wstęgi szmaragdu, błękitu i bieli, przypominające japońskie drzeworyty Hokusaja.
MalarzPaul Gauguin (1848–1903)
Dzieło i technikaBreton Kąpiący się (Jeunes baigneurs bretons) (ok. 1888–1897) Olej na płótnie
Kolekcja muzealnaMusée d'Orsay Paryż, Francja
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Kloizonizm i siła czystego konturu
Dzieło reprezentuje styl zwany kloizonizmem – technikę inspirowaną średniowiecznymi emaliami i witrażami, w której plamy czystego, płaskiego koloru są zamykane w wyrazistym, ciemnym konturze.
Gauguin celowo zrezygnował z tradycyjnego światłocienia. Postać chłopca i skały odcinają się z ostrością plakatu, co nadaje scenie niezwykłą siłę ekspresji graficznej.
Bretońskie zapaśnicze tradycje i kultura celtycka były dla malarza mostem ku 'dzikości', której pełne rozwinięcie miało nastąpić kilka lat później na odległych wyspach Polinezji.
“
„Kocham Bretanię. Odnajduję tu dzikość i prymitywizm. Kiedy moje drewniane chodaki stukają o ten granit, słyszę głuchy, stłumiony i potężny ton, którego szukam w malarstwie.”
Duma paryskiego Musée d'Orsay
„Breton Kąpiący się” to kluczowe dzieło w ewolucji stylu Gauguina, bez którego nie powstałyby jego późniejsze tahitańskie arcydzieła.
W Musée d'Orsay w Paryżu obraz ten stanowi jeden z najważniejszych punktów kolekcji postimpresjonizmu, zachwycając surową energią i nowatorskim kadrem.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Płótno znajduje się w stałej ekspozycji Musée d'Orsay w Paryżu.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Breton Kąpiący się”
Wprowadź do swojego wnętrza surową siłę oceanu, odwagę bretońskiego syntetyzmu i niepowtarzalny kunszt Paula Gauguina. Nasza autorska kolekcja z motywem „Bretona kąpiącego się” to wysmakowany wybór dla miłośników awangardy i polskiego rzemiosła najwyższej próby.
