Postimpresjonizm · Tropikalna Królowa i Tajemnica Rongo-Rongo
Merahi metua no Tehamana (1893)
Namalowany w 1893 roku, pod koniec pierwszego pobytu na wyspie Tahiti, obraz „Merahi metua no Tehamana” (Przodkowie Tehamany) Paula Gauguina to jedno z najbardziej hieratycznych, dostojnych i tajemniczych arcydzieł w historii światowego portretu. Trzynastoletnia polinezyjska żona i najważniejsza muza malarza, Teha'amana, została uwieczniona w europejskiej sukni misyjnej, trzymając w dłoni pleciony wachlarz z liści palmowych. Za jej plecami, w złocistym, mistycznym mroku, rozpościera się ściana pokryta prastarymi hieroglifami tajemniczego pisma rongo-rongo z Wyspy Wielkanocnej oraz bóstwami tahitańskiego panteonu, czyniąc z dziewczyny żywą kapłankę ginącego świata Polinezji.
Paul Gauguin, Merahi metua no Tehamana (1893) · Zbiory: Musée d'Orsay, Paryż.
Teha'amana – błękitna muza i królowa chaty
Gdy w 1891 roku Paul Gauguin uciekł z Paryża na Tahiti w poszukiwaniu 'raju utraconego', poślubił młodą Teha'amanę (zwaną w jego wspomnieniach Tehura). Dziewczyna stała się dla niego przewodniczką po prastarych mitach, języku i wierzeniach Maorysów.
W portrecie „Merahi metua no Tehamana” artysta ukazał ją w pozie pełnej posągowego majestatu. Ubrana w skromną, różowo-fioletową suknię narzuconą przez chrześcijańskich misjonarzy, Teha'amana zachowuje arystokratyczną dumę dawnych tahitańskich wodzów.
W ręku trzyma misternie pleciony wachlarz, będący tradycyjnym atrybutem godności i piękna. Jej ciemne, migdałowe oczy patrzą w dal z melancholijnym spokojem, jakby widziała cienie swoich przodków.
MalarzPaul Gauguin (1848–1903)
Dzieło i technikaMerahi metua no Tehamana (Przodkowie Tehamany) (ok. 1888–1897) Olej na płótnie
Kolekcja muzealnaMusée d'Orsay Paryż, Francja
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Pismo rongo-rongo i bóstwo Hina
Tło obrazu to wizualna encyklopedia polinezyjskiej mitologii. U góry po lewej stronie widać postać bogini księżyca Hina, opiekunki kobiet i nocy.
W dolnej strefie tła Gauguin namalował rząd znaków pisma rongo-rongo – tajemniczego, do dziś nie w pełni odczytanego pisma piktograficznego z Wyspy Wielkanocnej. Artysta jako jeden z pierwszych Europejczyków docenił estetyczną i sakralną wartość tych prastarych inskrypcji.
Złocisto-ugrowa poświata bijąca z tła kontrastuje ze śniadą karnacją dziewczyny i świeżym kwiatem tiare wepchniętym w jej kruczoczarne włosy, tworząc nastrój głębokiego sacrum.
“
„Teha'amana dawała mi swoje ciało i swoją duszę, a w jej milczeniu słyszałem szept tysiąca pokoleń jej przodków.”
Skarb polinezyjskiej kolekcji Musée d'Orsay
„Merahi metua no Tehamana” to jedno z najpiękniejszych i najbardziej poruszających płócien Gauguina, będące hołdem dla rdzennej kultury Oceanii niszczonej przez kolonializm.
W Musée d'Orsay w Paryżu obraz ten hipnotyzuje zwiedzających tajemniczym blaskiem i królewską godnością portretowanej dziewczyny.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło znajduje się w stałej ekspozycji Musée d'Orsay w Paryżu.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Merahi metua no Tehamana”
Wprowadź do swojego wnętrza mistyczny blask Pacyfiku, tajemnicę prastarych hieroglifów i arystokratyczną godność tahitańskiej królowej. Nasza kolekcja tekstyliów z motywem portretu Teha'amany Paula Gauguina to unikalne połączenie egzotyki i mistrzowskiego polskiego wykonania.
