Namalowane w Paryżu w 1894 roku na podstawie wspomnień i szkiców z Polinezji arcydzieło „Mahana no atua” (Dzień Boga) Paula Gauguina to absolutny szczyt filozoficznego symbolizmu i jedna z najbardziej olśniewających kompozycji w dziejach postimpresjonizmu. Na brzegu morskiej laguny wznosi się monumentalny kamienny posąg bóstwa Taaroa – stwórcy wszechświata w wierzeniach Maorysów. U stóp bożka odpoczywają w transie trzy nagie postacie ludzkie, symbolizujące narodziny, życie i śmierć, podczas gdy wody laguny na pierwszym planie mienią się abstrakcyjnymi, fosforyzującymi plamami czystego koloru, tworząc wizualny traktat o tajemnicy stworzenia.
Paul Gauguin, Mahana no atua (Dzień Boga) (1894) · Zbiory: The Art Institute of Chicago / Musée d'Orsay.
Bóstwo Taaroa i trzy etapy ludzkiego losu
Kompozycja „Mahana no atua” została podzielona przez Paula Gauguina na trzy horyzontalne strefy kosmiczne. W górnej strefie dominuje monumentalny posąg bóstwa Taaroa, wokół którego tańczą z darami Tahitańczycy.
W środkowym pasie, na piaszczystej mierzei, leżą trzy postacie w symbolicznych pozach: postać po lewej zwinięta w pozycji embrionalnej uosabia narodziny, środkowa siedząca postać reprezentuje pełnię życia, a leżąca na wznak po prawej – śmierć i przejście w zaświaty.
Ta trójdzielna struktura nawiązuje do odwiecznych pytań metafizycznych, które Gauguin sformułuje kilka lat później w swoim testamencie malarskim: „Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy?”.
MalarzPaul Gauguin (1848–1903)
Dzieło i technikaMahana no atua (Dzień Boga) (ok. 1888–1897) Olej na płótnie
Kolekcja muzealnaMusée d'Orsay Paryż, Francja
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Wodne zwierciadło i narodziny abstrakcji
Najbardziej rewolucyjną partią obrazu jest woda na pierwszym planie. Zamiast tradycyjnych refleksów fal Gauguin namalował płynne, organiczne plamy czystego cynobru, błękitu, żółcieni i fioletu, które zdają się żyć własnym, autonomicznym życiem.
Te fosforyzujące formy wodne są uważane przez historyków sztuki za jeden z najwcześniejszych zwiastunów czystej abstrakcji organicznej w malarstwie europejskim.
Gauguin połączył tu wiedzę o mitologii maoryskiej z tradycją sztuki jawajskiej i egipskiej, tworząc uniwersalną ikonę sacrum przemawiającą do ludzi wszystkich kultur.
“
„Dzień Boga to dzień, w którym cała natura budzi się do modlitwy, a kolor staje się głosem samej nieskończoności.”
Klejnot światowego formatu
„Mahana no atua” to bezdyskusyjne arcydzieło o fundamentalnym znaczeniu dla rozwoju sztuki XX wieku.
Przechowywane w Art Institute of Chicago, dzieło to hipnotyzuje widzów i badaczy swoją mistyczną głębią, zmysłową barwą i poetyckim uniesieniem.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło znajduje się w stałej kolekcji The Art Institute of Chicago (Helen Birch Bartlett Memorial Collection).
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Mahana no atua (Dzień Boga)”
Wprowadź do swojego wnętrza mistyczny ład, filozoficzną głębię i zjawiskowe, fosforyzujące barwy najważniejszego dzieła symbolicznego Paula Gauguina. Nasza autorska kolekcja z motywem „Dnia Boga” to synonim luksusu i polskiego rzemiosła najwyższej próby.
