Paul Gauguin – No te aha oe riri Dlaczego jesteś zły
Tahiti · drugi pobyt, 1896
No te aha oe riri (Dlaczego jesteś zły?) – No te aha oe riri (1896)
Paul Gauguin namalował „No te aha oe riri” („Dlaczego jesteś zły?”) w 1896 roku na Tahiti. Obraz przedstawia kobiety w różnym wieku przed chatą, w barwnym, stylizowanym krajobrazie. Oryginał należy do Art Institute of Chicago.
Paul Gauguin (1848–1903), No te aha oe riri (Dlaczego jesteś zły?) (1896) · Art Institute of Chicago, Chicago.
Kiedy i w jakich okolicznościach powstał obraz?
W lutym 1895 roku Gauguin próbował sprzedać swoje obrazy na aukcji w paryskim Hôtel Drouot, ale aukcja nie była sukcesem. We wrześniu tego roku wrócił na Tahiti i został tam do 1901 roku, kiedy przeniósł się na Markizy. „No te aha oe riri” powstał w pierwszych latach tego drugiego pobytu. W prawym dolnym rogu widnieje sygnatura „P. Gauguin '96”.
W 1897 roku Gauguin wysłał do Francji kilka dużych płócien. Ten obraz był jednym z nich. Ma 95,3 na 130,6 cm i jest namalowany olejem na płótnie jutowym.
ArtystaPaul Gauguin (1848–1903)
DziełoNo te aha oe riri (Dlaczego jesteś zły?) (1896) No te aha oe riri
Technikaolej na płótnie jutowym, 95,3 × 130,6 cm
Gdzie jest oryginałArt Institute of Chicago, Chicago
Co przedstawia obraz?
Scena rozgrywa się przed chatą o jasnych, plecionych ścianach, w cieniu dużego drzewa. Na trawie po lewej siedzą dwie kobiety. Trzecia stoi pośrodku, owinięta niebieską, wzorzystą tkaniną. W otwartych drzwiach chaty siedzi starsza kobieta, a na pierwszym planie chodzą kury z kurczętami. W głębi po prawej widać kolejne postacie i góry.
Kobiety w różnym wieku zajmują się codziennymi sprawami w kolorowym, uproszczonym otoczeniu. Gauguin łączył tu obserwację z wyobraźnią. Według Art Institute of Chicago powstaje w ten sposób scena przypominająca sen, której nie da się odczytać jako prostej opowieści.
Co znaczy tytuł „Dlaczego jesteś zły?”?
Tytuł w języku tahitańskim tłumaczy się jako „Dlaczego jesteś zły?” albo „Dlaczego się gniewasz?”. Muzeum określa go jako celowo prowokacyjny. Nie wiadomo, do kogo kieruje się pytanie: do jednej z postaci na obrazie czy do widza.
Żadna z kobiet nie wykonuje gwałtownego gestu, a scena wygląda na spokojną. Pytanie z tytułu sugeruje jednak napięcie, którego obraz nie wyjaśnia.
Gdzie można zobaczyć oryginał?
Do 1904 roku obraz trafił do paryskiej kolekcji Madame Ernest Chausson. W tym samym roku pokazano go na wystawie w Brukseli. Około 1923 roku był w nowojorskiej galerii Durand-Ruel. 20 lutego 1925 roku kupił go od niej chicagowski kolekcjoner Martin A. Ryerson.
Ryerson zmarł w 1932 roku i zapisał obraz Art Institute of Chicago. Obraz jest w muzeum od 1933 roku i należy do Mr. and Mrs. Martin A. Ryerson Collection.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „No te aha oe riri (Dlaczego jesteś zły?)”?
