René Magritte namalował „Syna człowieczego” w 1964 roku i traktował ten obraz jako autoportret. Płótno przedstawia mężczyznę w płaszczu i meloniku, którego twarz zasłania zawieszone w powietrzu zielone jabłko. Oryginał należy do kolekcji prywatnej.
René Magritte (1898–1967), Syn człowieczy (1964) · kolekcja prywatna.
Kiedy i dla kogo powstał „Syn człowieczy”?
Obraz powstał w 1964 roku, w ostatnim okresie twórczości belgijskiego surrealisty. René Magritte urodził się w 1898 roku w Lessines, a zmarł w 1967 roku w Brukseli. Magritte potraktował go jako autoportret, choć twarzy prawie na nim nie widać. W sierpniu 1964 roku sprzedał płótno kolekcjonerowi Harry'emu Torczynerowi.
Postać mężczyzny w ciemnym płaszczu i meloniku powraca u Magritte'a wiele razy. W tym samym 1964 roku powstał obraz znany po angielsku jako „The Great War” („Wielka wojna”), w którym ta sama postać jest pokazana tylko od pasa w górę. Do tej samej rodziny należy też gwasz „A Taste of the Invisible” o identycznym temacie oraz „The Great War on Facades”, gdzie twarz kobiety z parasolką zasłaniają kwiaty.
ArtystaRené Magritte (1898–1967)
DziełoSyn człowieczy (1964) Le Fils de l'homme
Technikaolej na płótnie, 116 × 89 cm
Gdzie jest oryginałkolekcja prywatna
Co przedstawia obraz z zielonym jabłkiem?
Mężczyzna w ciemnym płaszczu, białej koszuli, czerwonym krawacie i meloniku stoi przed niskim murkiem. Za murkiem rozciąga się morze, a nad nim zachmurzone niebo. Przed twarzą postaci unosi się zielone jabłko z kilkoma liśćmi. Zasłania ją niemal całkowicie, tylko oczy wyglądają znad krawędzi owocu.
Warto przyjrzeć się też rękom. Lewe ramię mężczyzny wygląda tak, jakby łokieć zginał się do tyłu. To drobny szczegół, łatwy do przeoczenia przy pierwszym spojrzeniu. Obraz jest namalowany olejem na płótnie i ma 116 na 89 cm.
Co Magritte mówił o jabłku zasłaniającym twarz?
Artysta skomentował obraz w wywiadzie radiowym z 1965 roku, którego udzielił Jeanowi Neyensowi. Mówił, że jabłko zasłania twarz, czyli coś widocznego, a jednak ukrytego. Dodał, że wszystko, co widzimy, ukrywa coś innego, a my zawsze chcemy zobaczyć to, co zakrywa widoczna rzecz.
Magritte nazwał to rodzajem konfliktu między widzialnym, które jest ukryte, a widzialnym, które jest obecne. Ten komentarz pomaga zrozumieć, dlaczego obraz tak dobrze działa na widza. Patrząc na niego, odruchowo próbujemy zajrzeć za jabłko, choć wiemy, że nic tam nie zobaczymy.
Gdzie jest dziś „Syn człowieczy”?
Obraz należy do kolekcji prywatnej i nie ma stałego miejsca w żadnym muzeum. W 1998 roku dom aukcyjny Christie's sprzedał go prywatnemu kolekcjonerowi za 5 392 500 dolarów. Zarówno Torczyner, jak i późniejszy właściciel wypożyczali płótno na wystawy. W 2018 roku można je było zobaczyć w San Francisco Museum of Modern Art.
Motyw jabłka przed twarzą wielokrotnie przetwarzano. W 1970 roku Norman Rockwell namalował „Mr. Apple”, w którym czerwone jabłko nie zasłania głowy mężczyzny, tylko ją zastępuje. Nawiązania do obrazu pojawiają się też w grach i serialach, m.in. w „The Sims 4” i japońskim serialu „Ultraman Arc”.
Sam Magritte wrócił do zielonego jabłka w obrazie „Le Jeu de Morre” z 1966 roku. Ten obraz należy do Paula McCartneya. Podaje się, że to on zainspirował nazwę firmy Beatlesów, Apple Corps, ale źródła formułują to ostrożnie.
Najczęstsze pytania
Gdzie można zobaczyć oryginał „Syna człowieczego”?
Oryginał należy do kolekcji prywatnej, więc nie wisi na stałe w muzeum. Bywa wypożyczany na wystawy, w 2018 roku pokazywało go SFMOMA w San Francisco.
Kiedy René Magritte namalował „Syna człowieczego”?
W 1964 roku. Jeszcze w sierpniu tego roku artysta sprzedał obraz Harry'emu Torczynerowi.
Jaką techniką namalowano obraz i jakie ma wymiary?
To obraz olejny na płótnie o wymiarach 116 na 89 cm.
Produkty z obrazem „Syn człowieczy”
Reprodukcję obrazu drukujemy na zamówienie w naszej firmie w Wołominie – większość produktów także szyjemy. Poniżej wybrane z nich.
