Targ koni – Le Marché aux chevaux (The Horse Fair) (1852–1855)
Rosa Bonheur malowała „Targ koni” w latach 1852–1855, a po raz pierwszy pokazała go na paryskim Salonie w 1853 roku. Obraz przedstawia handlarzy prowadzących konie pociągowe na paryskim targu przy bulwarze de l'Hôpital. Oryginał należy do Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku.
Rosa Bonheur (1822–1899), Targ koni (1852–1855) · Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork.
Jak Rosa Bonheur przygotowywała się do „Targu koni”?
W połowie XIX wieku w Paryżu działał targ koński na obsadzonym drzewami bulwarze de l'Hôpital, niedaleko szpitala Salpêtrière. Według Metropolitan Museum of Art Bonheur przez półtora roku przychodziła tam dwa razy w tygodniu i szkicowała zwierzęta. Ubierała się po męsku, by nie zwracać na siebie uwagi. Do noszenia spodni kobiety potrzebowały wtedy specjalnego zezwolenia policji.
Angielska Wikipedia podaje, że malarka rysowała na targu perszerony i inne konie pociągowe. Korzystała też z koni paryskiej kompanii omnibusów. Muzeum wymienia jako jej wzory George'a Stubbsa, Théodore'a Géricaulta, Eugène'a Delacroix i rzeźbę starożytnej Grecji. Sama Bonheur nazywała obraz swoim „fryzem Partenonu”.
ArtystaRosa Bonheur (1822–1899)
DziełoTarg koni (1852–1855) Le Marché aux chevaux (The Horse Fair)
Technikaolej na płótnie, 244,5 × 506,7 cm
Gdzie jest oryginałMetropolitan Museum of Art, Nowy Jork
Co widać na obrazie?
Przez środek płótna przesuwa się szereg koni: siwych, karych i gniadych. Część z nich staje dęba lub rwie się do biegu, a handlarze i masztalerze z trudem utrzymują je za uzdy. Jeden z mężczyzn jedzie wierzchem na ciemnym koniu. Scena rozgrywa się na piaszczystej drodze pod drzewami, a po lewej stronie, w tle, widać budynek szpitala Salpêtrière z kopułą.
To ogromne płótno: ma 244,5 × 506,7 cm. Bonheur zaczęła je w 1852 roku, pokazała w 1853 roku, a w 1855 roku jeszcze je poprawiała. Według nagrania przewodnika Met dopisała wtedy cyfrę 5 do daty przy sygnaturze. W angielskiej Wikipedii pojawia się też przypuszczenie, że jedna z postaci to autoportret malarki, ale nie jest to potwierdzone.
Jak przyjęto obraz na Salonie i w Wielkiej Brytanii?
Na Salonie w maju 1853 roku obraz zebrał wiele pochwał. Francuska Wikipedia zaznacza, że nie dostał nagrody, ale jury zwolniło malarkę z oceny przy kolejnych Salonach. W tym samym roku płótno pokazano w Gandawie. W 1854 roku Bordeaux, rodzinne miasto Bonheur, odmówiło kupienia go za 15 000 franków.
Jeszcze w 1854 roku obraz kupił za 40 000 franków brytyjski marszand Ernest Gambart. W latach 1855–1857 pokazywał go w Wielkiej Brytanii, m.in. w londyńskim domu malarza Edwina Landseera. Według przekazów królowa Wiktoria poprosiła o prywatny pokaz obrazu w Pałacu Buckingham. Bonheur i jej partnerka Nathalie Micas namalowały też mniejszą wersję. Według niej Thomas Landseer wykonał rycinę, która rozpowszechniła kompozycję.
Jak „Targ koni” trafił do Nowego Jorku?
W 1857 roku obraz kupił za 30 000 franków William P. Wright, handlarz bawełną. W 1866 roku kupił go Alexander T. Stewart. Po śmierci Stewarta i jego żony płótno wystawiono na aukcji. W marcu 1887 roku Cornelius Vanderbilt II kupił je za 53 000 dolarów i od razu podarował Metropolitan Museum of Art.
Obraz ma w Met numer inwentarzowy 87.25. Mniejsza wersja, malowana z udziałem Nathalie Micas, od 1859 roku należy do National Gallery w Londynie.
