Sandwich and Soda (Kanapka i napój) – Sandwich and Soda (1964)
Roy Lichtenstein wykonał „Sandwich and Soda” w 1964 roku jako sitodruk na przezroczystym tworzywie sztucznym. To grafika z teki „X + X (Ten Works by Ten Painters)”, wydanej przez Wadsworth Atheneum w Hartford w nakładzie 500 egzemplarzy. Jeden z nich należy do zbiorów Museum of Modern Art w Nowym Jorku.
Roy Lichtenstein (1923–1997), Sandwich and Soda (Kanapka i napój) (1964) · Museum of Modern Art, Nowy Jork (jeden z egzemplarzy).
Jak powstała teka „X + X”?
„Sandwich and Soda” nie jest obrazem olejnym, tylko grafiką. Powstała w 1964 roku dla Wadsworth Atheneum, muzeum w Hartford w stanie Connecticut. Muzeum wydało tekę dziesięciu sitodruków dziesięciu malarzy, stąd tytuł „X + X”, czyli rzymskie dziesięć plus dziesięć. Artystów wybrał Samuel J. Wagstaff Jr.
Obok Lichtensteina w tece znaleźli się Stuart Davis, Robert Indiana, Ellsworth Kelly, Robert Motherwell, George Ortman, Larry Poons, Ad Reinhardt, Frank Stella i Andy Warhol. Pop-art sąsiadował tu więc z abstrakcją i malarstwem geometrycznym. Każdą odbitkę chroniła osobna papierowa okładka z nazwiskiem autora, a całość mieściła się w pudle obciągniętym jasnym płótnem.
ArtystaRoy Lichtenstein (1923–1997)
DziełoSandwich and Soda (Kanapka i napój) (1964) Sandwich and Soda
Technikasitodruk na przezroczystym tworzywie sztucznym (nakład 500 egz.), 48,3 × 58,4 cm (kompozycja)
Gdzie jest oryginałMuseum of Modern Art, Nowy Jork (jeden z egzemplarzy)
Co przedstawia „Sandwich and Soda”?
Grafika pokazuje zwykły zestaw z baru: kanapkę przekrojoną po przekątnej, wysoką szklankę napoju i słomkę, ułożone na talerzu. Lichtenstein użył tylko dwóch farb, niebieskiej i czerwonej. Rysunek tworzą białe kontury i drobne białe plamki na tle dwóch płaskich pól koloru: czerwonego u góry i granatowego u dołu.
Motyw jest celowo zwyczajny. Katalog dzieł artysty zalicza tę pracę jednocześnie do obrazów inspirowanych grafiką użytkową i do martwych natur. Przedmioty z codziennego lunchu zostały potraktowane tak, jak dawni malarze traktowali owoce i naczynia na stole, ale językiem prostego, reklamowego rysunku.
Dlaczego sitodruk na plastiku?
Odbitki wykonano w pracowni Sirocco Screenprinters w North Haven pod nadzorem studia Ives-Sillman z New Haven, prowadzonego przez Normana Ivesa i Sewella Sillmana. Drukował George Townsend. Według jego relacji Lichtenstein chciał uzyskać możliwie najbardziej błyszczącą powierzchnię. Farby dobierano pod kątem połysku, a obraz miał być oglądany przez warstwę przezroczystego tworzywa.
Z tego wynika spór o to, którą stroną pokazywać grafikę. Na rysunku przygotowawczym szklanka stoi po prawej stronie. W katalogu z 1994 roku odbitkę zreprodukowano ze szklanką po lewej, bo artysta mówił kiedyś, że zadrukowana strona ma być na wierzchu. Pani Lichtenstein i George Townsend uważają jednak, że farba powinna znaleźć się pod spodem, a szklanka po prawej. Tak właśnie ułożona jest grafika na naszych produktach.
Ile jest odbitek i gdzie je zobaczyć?
Nakład wynosi 500 egzemplarzy. MoMA wymienia dodatkowo 10 odbitek artystycznych i 50 egzemplarzy numerowanych na kolofonie teki. Według drukarza podpisanych mogło zostać około 20 odbitek, choć katalog z 1994 roku podawał, że żadna nie jest sygnowana. Spadkobiercy artysty dopuszczają istnienie egzemplarzy z podpisem.
Jeden z egzemplarzy należy do Museum of Modern Art w Nowym Jorku, do działu rysunków i grafiki (nr inw. 139.1965.7). Kompozycja ma 48,3 × 58,4 cm, a arkusz około 51 × 61 cm. Muzeum udostępnia opis i zdjęcie odbitki w internetowym katalogu zbiorów.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „Sandwich and Soda (Kanapka i napój)”?
Museum of Modern Art, Nowy Jork (jeden z egzemplarzy).
