Roy Lichtenstein – Woman in Bath

Skąd Lichtenstein wziął ten motyw?

Lichtenstein należał do malarzy, którzy na początku lat sześćdziesiątych odeszli od ekspresjonizmu abstrakcyjnego i stworzyli pop-art. Podobnie jak Andy Warhol, Tom Wesselmann i James Rosenquist sięgał po przedmioty codziennego użytku, reklamę i towary z półek sklepowych. Działo się to w okresie gospodarczej prosperity, gdy takie obrazy otaczały ludzi na co dzień.

Muzeum Thyssen-Bornemisza podaje, że „Kobieta w kąpieli” była prawdopodobnie inspirowana kadrem z romantycznego komiksu w odcinkach. Lichtenstein wybierał takie kadry, wyodrębniał je, zmieniał skalę i malował ręcznie. Dzięki temu powstawał chłodny, bezosobowy obraz, który podważał tradycyjne rozumienie malarstwa i łączył sztukę wysoką z projektowaniem użytkowym.

Co przedstawia obraz i jak został namalowany?

Kobieta siedzi w wannie zanurzona po ramiona. Uśmiecha się do widza i trzyma w dłoni gąbkę z pianą. Twarz i dłonie obwiedziono grubą czarną linią na białym tle, co oddziela je od sztywnej siatki kafelków na ścianie. Na ścianie widać duży szary cień. Wodę i bąbelki piany oddają falujące linie i małe kółka.

Lichtenstein ograniczył paletę do kilku czystych barw i zastosował swoje typowe kropki Ben-Day. To raster drukarski wynaleziony w 1879 roku przez Benjamina Daya i używany do druku komiksów. Obraz namalowano olejem i Magną, wczesną farbą akrylową, na płótnie. Jest kwadratowy i duży, ma 173,3 × 173,3 cm.

Kąpiąca się Wenus i „Tonąca dziewczyna”

Kobieta w kąpieli to temat z długą historią w sztuce europejskiej. Muzeum Thyssen-Bornemisza łączy obraz z tradycją przedstawień toalety Wenus, do której artyści pop-artu często wracali. Lichtenstein zastąpił boginię anonimową bohaterką komiksu, a mechaniczny druk ręką malarza.

Historyczka sztuki Gail Levin zestawiła ten obraz z „Tonącą dziewczyną” („Drowning Girl”), namalowaną w tym samym 1963 roku i przechowywaną w nowojorskim Museum of Modern Art. Na obu płótnach widać twarz i dłonie kobiety w wodzie. Kobieta w wannie kąpie się jednak spokojnie i uśmiecha, a tonąca dziewczyna płacze wśród wzburzonych fal. Według samego Lichtensteina fale w „Tonącej dziewczynie” były wzorowane na „Wielkiej fali w Kanagawie” Hokusaia.

Kobiety na obrazach Lichtensteina z połowy lat sześćdziesiątych to nowoczesne bohaterki: pogodne panie domu albo postacie w środku miłosnego dramatu. Muzeum cytuje słowa artysty, że kobiety same rysują się w ten sposób, bo tym właśnie jest makijaż.

Gdzie można zobaczyć „Kobietę w kąpieli”?

Obraz należy do kolekcji Museo Nacional Thyssen-Bornemisza w Madrycie (nr inw. 648, 1978.92). Opis obrazu po hiszpańsku i angielsku jest dostępny na stronie muzeum, w katalogu kolekcji.