Grafika Renesansowa · Drzeworyt Apokalipsy, Przełom Roku 1500 i Potęga Rylca
Czterech jeźdźców apokalipsy (1498)
Wstrząsający potęgą wizji, katastroficzną grozą i rewolucyjną dynamiką drzeworyt „Czterech jeźdźców apokalipsy” to najsłynniejsza karta z monumentalnego cyklu ilustracji do Objawienia św. Jana, stworzona przez Albrechta Dürera w Norymberdze w 1498 roku. Na progu nowego stulecia, w atmosferze powszechnego lęku przed końcem świata i Sądem Ostatecznym, dwudziestosiedmioletni artysta stworzył dzieło, które natychmiast przyniosło mu ogólnoeuropejską sławę. Czterej jeźdźcy – Zwycięzca z łukiem, Wojna z obnażonym mieczem, Głód z szalami wagi oraz wychudzona Śmierć na kulejącej szkapie – pędzą ramię w ramię ponad tratowanymi ciałami królów, mieszczan i duchownych. Dürer zrewolucjonizował technikę drzeworytu, nadając drewnianemu klocowi plastyczną gęstość i dramatyczną siłę dorównującą monumentalnemu malarstwu ściennemu.
Albrecht Dürer, Czterech jeźdźców apokalipsy (The Four Horsemen of the Apocalypse) (1498) · Zbiory: Staatliche Graphische Sammlung München / Albertina.
Niepokoje schyłku XV wieku i arcydzieło Norymbergi
Pod koniec lat 90. XV wieku całą Europę ogarnęła eschatologiczna panika: epidemie dżumy, wojny włoskie oraz zbliżający się rok 1500 odczytywano powszechnie jako zapowiedź biblijnego Armagedonu.
Albrecht Dürer postanowił zilustrować Apokalipsę na własny koszt i ryzyko, samemu wycinając lub ściśle nadzorując drzeworytników, co było wówczas posunięciem pionierskim w dziejach wydawniczych.
Cykl piętnastu drzeworytów okazał się gigantycznym sukcesem komercyjnym i artystycznym; odbitki rozchodziły się błyskawicznie po całym kontynencie, rewolucjonizując wyobraźnię plastyczną epoki renesansu.
MalarzAlbrecht Dürer (1471–1528)
Dzieło i technikaCzterech jeźdźców apokalipsy (The Four Horsemen of the Apocalypse) (1498) Drzeworyt
Kolekcja muzealnaStaatliche Graphische Sammlung München Monachium / Wiedeń
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Ekspresja szrafunku, furia kopyt i otwarta paszcza piekła
Kompozycja eksploduje energią dzięki diagonalnemu układowi szarżujących rumaków, których kopyta unoszą się w powietrzu tuż nad głowami przerażonego tłumu ludzi wszystkich stanów społecznych.
Dürer zastąpił prymitywny, średniowieczny kontur gęstą siatką równoległych i krzyżowych linii szrafunku, uzyskując niezwykłą plastyczność mięśni, rozwianych brod i chmur dymu.
W lewym dolnym rogu kompozycji potworna paszcza mitycznego Lewiatana pożera koronowaną głowę biskupa, co stanowiło odważną przestrogę, że przed boską sprawiedliwością nikt nie znajdzie protekcji.
“
„Biada, biada mieszkańcom ziemi, gdy nadejdzie dzień gniewu i nie ostoi się żadna fałszywa duma.”
Graficzna siła, surowa ekspresja i loftowa estetyka
„Czterech jeźdźców apokalipsy” to absolutny monument światowej kultury wizualnej, zachwycający bezkompromisową ekspresją i perfekcją czarno-białego rysunku.
Grafika stanowi fenomenalną ozdobę nowoczesnego loftu, surowej ściany z betonu lub cegły, męskiego gabinetu czy domowej biblioteki, wprowadzając do wnętrza potężny ładunek intelektualny i historyczną wagę.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Oryginalne odbitki z pierwszego wydania z 1498 roku przechowywane są w czołowych gabinetach rycin w Monachium, Wiedniu i Londynie.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Czterech jeźdźców apokalipsy”
Poczuj potęgę renesansowej grafiki, monumentalny rozmach i wizjonerską odwagę Albrechta Dürera. Ekskluzywne tekstylia z motywem „Czterech jeźdźców apokalipsy” to bezkompromisowy akcent dla miłośników historii, surowego piękna i rzemiosła najwyższej próby.
