Edvard Munch namalował „Madonnę” w 1894 roku. Obraz przedstawia nagą do pasa kobietę z zamkniętymi oczami i czerwoną aureolą, otoczoną falującymi liniami. Wersja widoczna na naszych produktach należy do Muzeum Narodowego (Nasjonalmuseet) w Oslo.
Edvard Munch (1863–1944), Madonna (1894) · Nasjonalmuseet (Muzeum Narodowe), Oslo.
Ile jest wersji „Madonny” i którą widać na produktach?
Munch namalował pięć wersji „Madonny” między 1894 a 1897 rokiem. Żadna nie jest datowana, więc ich kolejność nie jest pewna. Poza Muzeum Narodowym w Oslo wersje mają Muzeum Muncha w Oslo, Kunsthalle w Hamburgu i kolekcje prywatne. Na naszych produktach jest wersja z Muzeum Narodowego, z ciemnym, brązowo-granatowym tłem.
Historyczka sztuki Gerd Woll umieszcza tę wersję jako drugą w serii. Nowsze badania konserwatora Thierry'ego Forda z 2022 roku wskazują, że była pierwsza. Zdjęcia w podczerwieni pokazały pod farbą rysunek, na którym kobieta miała ręce opuszczone wzdłuż ciała, jak na zwykłym portrecie. Munch zmienił pozę dopiero w trakcie malowania.
ArtystaEdvard Munch (1863–1944)
DziełoMadonna (1894)
Technikaolej na płótnie, 90,5 × 70,5 cm
Gdzie jest oryginałNasjonalmuseet (Muzeum Narodowe), Oslo
Co przedstawia obraz?
Kobieta jest pokazana do połowy postaci. Wygina plecy, jedną rękę trzyma za głową, drugą za plecami. Ma zamknięte oczy i długie, ciemne włosy. Wydaje się unosić na tle falujących, drgających linii. Nad jej głową jest czerwona aureola, a nie złota, jak w tradycyjnych przedstawieniach Matki Bożej.
Obraz namalowano olejem na płótnie, ma 90,5 × 70,5 cm. W lewym dolnym rogu widnieje podpis „E Munch”. Munch używał dla tego motywu także tytułu „Elskende kvinde”, czyli „Kochająca kobieta”.
Co oznacza „Madonna” i kto do niej pozował?
Według Muzeum Narodowego obraz łączy skojarzenia erotyczne i religijne. Kobieta jest jednocześnie kochanką i postacią świętą. Sam Munch łączył ten motyw z życiem i śmiercią, a poeta Sigbjørn Obstfelder widział w nim pochwałę narodzin i cierpienia. Krytycy XX wieku czytali go różnie: jako obraz kobiety fatalnej albo jako przedstawienie miłosnego uniesienia.
Za modelkę uważa się często Dagny Juel, norweską pisarkę, żonę Stanisława Przybyszewskiego, z którą Munch przyjaźnił się w Berlinie. Muzeum Narodowe w swoim opisie modelki jednak nie wymienia. Wersja litograficzna z lat 1895–1902 ma ozdobną ramę z motywem plemników i małą postacią przypominającą płód w lewym dolnym rogu.
Wystawy, kradzież i gdzie zobaczyć „Madonnę”
Pierwszy raz Munch pokazał „Madonnę” w 1894 roku w galerii Blanch w Sztokholmie, w zestawie zatytułowanym „Studia do cyklu nastrojów: Miłość”. W marcu 1895 roku w Berlinie wystawił dwie wersje, pod tytułami „Madonna” i „Das liebende Weib”. W 1903 roku w Lipsku obraz wisiał jako część „Fryzu życia”. Wersję z Muzeum Narodowego podarował Galerii Narodowej w Oslo Olaf Schou w 1909 roku.
Inna wersja, należąca do Muzeum Muncha, została skradziona 22 sierpnia 2004 roku razem z „Krzykiem”. Uzbrojeni złodzieje zabrali oba obrazy w biały dzień. Policja odzyskała je 31 sierpnia 2006 roku. Uszkodzenia, w tym niewielki otwór w płótnie „Madonny”, okazały się możliwe do naprawienia. Wersję z produktów można zobaczyć w Muzeum Narodowym w Oslo, w sali poświęconej Munchowi.
Wersja z naszych produktów wisi w Muzeum Narodowym (Nasjonalmuseet) w Oslo. Inne wersje mają Muzeum Muncha w Oslo, Kunsthalle w Hamburgu i kolekcje prywatne.
Kiedy powstała „Madonna”?
Munch namalował pięć wersji w latach 1894–1897. Wersja z Muzeum Narodowego pochodzi z 1894 roku i według najnowszych badań była pierwsza.
Dlaczego Madonna Muncha ma czerwoną aureolę?
Czerwona aureola zamiast złotej odchodzi od tradycji religijnej. Według muzeum obraz łączy skojarzenia erotyczne i religijne.
Produkty z obrazem „Madonna”
Reprodukcję obrazu drukujemy na zamówienie w naszej firmie w Wołominie – większość produktów także szyjemy. Poniżej wybrane z nich.
