Edvard Munch zaczął „Taniec życia” w 1899 roku, a ukończył go w 1900. Obraz przedstawia tańczące pary na łące nad fiordem w letnią noc, a na pierwszym planie trzy kobiety w bieli, czerwieni i czerni. Oryginał jest w Muzeum Narodowym (Nasjonalmuseet) w Oslo.
Edvard Munch (1863–1944), Taniec życia (1899–1900) · Nasjonalmuseet (Muzeum Narodowe), Oslo.
Kiedy i w jakich okolicznościach powstał „Taniec życia”?
Munch pracował nad obrazem na przełomie dwóch lat i zostawił na nim ślad tego w podpisach. W lewym dolnym rogu widnieje „E. Munch 99”, a w prawym górnym „E. Munch 1900”. Płótno powstało po podróży do Florencji, gdzie malarz oglądał malarstwo włoskiego renesansu. Muzeum Narodowe w Oslo dostrzega w nim też wpływ Paula Gauguina i syntetyzmu: intensywne barwy i wyraźnie odgraniczone plamy koloru.
Po raz pierwszy obraz pokazano w Dreźnie w 1900 roku pod tytułem „Johannisnacht”, czyli „Noc świętojańska”. Był to ostatni obraz, który Munch dołączył do „Fryzu życia”, cyklu o miłości, samotności, żałobie i śmierci. Muzeum uznaje go za zwieńczenie symbolistycznego okresu w twórczości artysty.
ArtystaEdvard Munch (1863–1944)
DziełoTaniec życia (1899–1900) Livets dans
Technikaolej na płótnie, 125 × 191 cm
Gdzie jest oryginałNasjonalmuseet (Muzeum Narodowe), Oslo
Co przedstawia obraz?
Jest letnia noc. Na łące nad fiordem tańczą pary. W środku pierwszego planu stoi para przytulona do siebie: kobieta w długiej czerwonej sukni obejmuje mężczyznę w czerni. Po lewej stronie stoi młoda kobieta w białej sukni, po prawej starsza kobieta w czerni. Za nimi inne pary wirują w tańcu, namalowane szerokimi, zamaszystymi pociągnięciami pędzla, które oddają ruch i rytm.
Tło tworzą linia brzegu, horyzont i odbicie księżyca w wodzie. Obraz namalowano olejem na płótnie, ma 125 × 191 cm.
Co symbolizują kobiety w bieli, czerwieni i czerni?
Najczęściej czyta się je jako kolejne etapy życia. Według opisu Muzeum Narodowego kobieta przedstawiona jest tu od młodej i pełnej nadziei po starszą i zmęczoną troskami. Czerwień sukni kobiety w środku muzeum nazywa kolorem miłości. Sam Munch opisywał „Fryz życia” jako cykl prowadzący od przebudzenia miłości, przez jej szczyt i schyłek, aż do śmierci.
Często pada pytanie, kogo przedstawiają te kobiety. W literaturze pojawiają się różne próby identyfikacji z kobietami z życia Muncha, ale nie ma co do nich zgody, a muzeum żadnej z nich nie przyjmuje. Bezpieczniej czytać postacie jako uogólnione figury, a nie portrety konkretnych osób.
Losy obrazu i gdzie go zobaczyć
„Taniec życia” zajmował centralne miejsce na dużych wystawach „Fryzu życia”: w Berlinie w 1902 roku, w Lipsku w 1903, w Kristianii w 1904 i w Pradze w 1905 roku. W 1910 roku kolekcjoner Olaf Schou kupił go na wystawie Muncha w Dioramalokalet w Kristianii i jeszcze w tym samym roku podarował Galerii Narodowej.
Obraz należy do grupy przedstawień tańca, do której należy też „Taniec na plaży” z lat 1899–1900. W 1925 roku Munch wykonał kopię „Tańca życia” w żywszych barwach. Oryginał z lat 1899–1900 można zobaczyć w Muzeum Narodowym w Oslo, w sali poświęconej Munchowi, obok „Krzyku” i „Madonny”.
