Frida Kahlo – Autoportret z cierniowym naszyjnikiem i kolibrem
Autoportret · Meksyk, 1940
Autoportret z cierniowym naszyjnikiem i kolibrem – Autorretrato con collar de espinas y colibrí (w muzeum: Untitled [Self-portrait with thorn necklace and hummingbird]) (1940)
Frida Kahlo namalowała „Autoportret z cierniowym naszyjnikiem i kolibrem” w 1940 roku. Pokazała się na nim w naszyjniku z cierni, z martwym kolibrem jako wisiorem, w otoczeniu małpki, czarnego kota i gęstych liści. Obraz należy do Harry Ransom Center na Uniwersytecie Teksasu w Austin.
Frida Kahlo (1907–1954), Autoportret z cierniowym naszyjnikiem i kolibrem (1940) · Harry Ransom Center, University of Texas at Austin, Austin.
Kiedy i w jakich okolicznościach powstał obraz?
Obraz powstał w 1940 roku, w trudnym dla Kahlo czasie. W 1939 roku rozwiodła się z Diego Riverą, z którym była małżeństwem od 1929 roku. Mniej więcej w tym samym okresie zakończył się jej romans z Nickolasem Murayem, urodzonym na Węgrzech amerykańskim fotografem (1892–1965). Rozwód nie okazał się końcem związku z Riverą: w 1940 roku para wzięła ponowny ślub.
Wkrótce po ukończeniu obraz trafił do Muraya. Harry Ransom Center pisze, że był to prezent od artystki, a opis w Google Arts & Culture, przygotowany z tym samym muzeum, mówi o zakupie w czasie, gdy Kahlo miała kłopoty finansowe. Pewne jest, że portret stał się częścią kolekcji sztuki meksykańskiej Muraya.
ArtystaFrida Kahlo (1907–1954)
DziełoAutoportret z cierniowym naszyjnikiem i kolibrem (1940) Untitled [Self-portrait with thorn necklace and hummingbird] / Autorretrato con collar de espinas y colibrí
Technikaolej na płótnie naklejonym na płytę, 62,5 × 48 cm
Gdzie jest oryginałHarry Ransom Center, University of Texas at Austin, Austin
Co widać na autoportrecie z kolibrem?
To ujęcie głowy i ramion, typowe dla portretów Kahlo z tego okresu. Artystka stoi na wprost i patrzy prosto na widza. Wokół szyi ma naszyjnik z cierniowej gałązki, który spływa na pierś. Na nim wisi mały czarny koliber, który wygląda na martwy i sztywny.
Za prawym ramieniem siedzi małpka czepiak, która ciągnie za cierniowy sznur. Zza lewego ramienia wygląda czarny kot o jasnoniebieskich oczach. Nad głową unoszą się dwie ważki, a w upiętych włosach widać dwie spinki w kształcie motyli. Tło wypełniają duże zielone liście. Muzeum zwraca uwagę na kompozycję, kolor, delikatne pociągnięcia pędzla i dokładne cieniowanie, które uznaje za cechy dojrzałego stylu Kahlo. Obraz namalowano olejem na płótnie naklejonym na płytę.
Co oznaczają ciernie, koliber, kot i małpa?
Sama artystka nie zostawiła objaśnienia, dlatego mówimy o interpretacjach badaczy. Cierniowy naszyjnik często łączy się z cierniową koroną Chrystusa. W tym odczytaniu Kahlo przedstawia się jako męczennica, która cierpi po rozpadzie związków. Koliber w meksykańskiej tradycji ludowej bywa amuletem przynoszącym szczęście w miłości, tu jednak jest martwy. Inni badacze łączą go z Huitzilopochtli, azteckim bogiem wojny.
Czarny kot bywa odczytywany jako znak pecha i śmierci. Małpa mogłaby być aluzją do Rivery, bo to on podarował Kahlo czepiaka. Motyle i ważki część autorów interpretuje jako symbol zmartwychwstania. Muzeum dodaje, że obraz doczekał się odczytań politycznych, kulturowych i religijnych, a najczęściej widzi się w nim wyraz odporności i siły artystki.
Gdzie można zobaczyć oryginał?
Obraz należy do Harry Ransom Center w Austin, w Teksasie. Trafił tam razem z kolekcją sztuki meksykańskiej Nickolasa Muraya, nabytą przez Uniwersytet Teksasu w połowie lat sześćdziesiątych. W tej samej kolekcji są też martwa natura Kahlo z papugą i owocami z 1951 roku oraz rysunek „Diego y Yo” z 1930 roku.
Portret często podróżuje. Pokazywano go m.in. w Philadelphia Museum of Art (2008), w LACMA w Los Angeles (2012), w Museo de Arte Moderno w mieście Meksyk (2012–2013), w Rzymie (2014), w New York Botanical Garden (2015) i w Museum of Fine Arts w Bostonie (2019). Przed wizytą warto sprawdzić aktualne informacje na stronie muzeum.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „Autoportret z cierniowym naszyjnikiem i kolibrem”?
Harry Ransom Center, University of Texas at Austin, Austin.
