Frida Kahlo – Strzaskana kolumna

W jakich okolicznościach powstała „Strzaskana kolumna”?

Gdy Kahlo miała 18 lat, uległa wypadkowi autobusowemu, który poważnie uszkodził jej kręgosłup. Przez resztę życia zmagała się z przewlekłym bólem i przeszła wiele operacji. „Strzaskaną kolumnę” namalowała w 1944 roku, krótko po kolejnej operacji kręgosłupa.

W tym czasie lekarze zalecili jej stalowy gorset zamiast gipsowych opatrunków, które nosiła wcześniej. Gorset na obrazie odpowiada temu, którego naprawdę używała. Dziś jest przechowywany w Niebieskim Domu, czyli Casa Azul w Coyoacán, gdzie mieści się Museo Frida Kahlo.

Co przedstawia obraz?

Kahlo stoi sama na tle pustego, popękanego krajobrazu. Zielona ziemia jest poprzecinana szczelinami, a w oddali widać niebieski horyzont. Tułów artystki jest rozcięty od szyi w dół. W miejscu kręgosłupa widać jońską kolumnę, pękniętą w kilku miejscach i bliską rozsypania się. Ciało obejmują białe pasy gorsetu ortopedycznego.

Gwoździe tkwią w twarzy, piersiach, ramionach i tułowiu. Po policzkach płyną łzy, choć twarz pozostaje spokojna i skierowana na wprost. Dolną część ciała okrywa białe płótno, które artystka przytrzymuje dłońmi. Obraz jest mały, ma około 40 × 31 cm. Szczeliny w ziemi powtarzają motyw pęknięcia ciała.

Jak interpretuje się gwoździe, płótno i kolumnę?

Badacze zwracają uwagę na nawiązania do ikonografii chrześcijańskiej. Według badaczek Kettenmann i Lindauer płótno wokół bioder nie jest znakiem wstydliwości, tylko przypomina całun Chrystusa. Gwoździe również przywodzą na myśl wizerunki męczenników. Często porównuje się ten autoportret z przedstawieniami św. Sebastiana. Lindauer odczytuje pusty, pęknięty krajobraz jako obraz samotności i sił zewnętrznych, które rozbiły ciało artystki, tak jak trzęsienie ziemi rozbija ląd.

Pisarz i badacz Ilan Stavans łączy obraz z meksykańską tradycją religijną i stosunkiem do śmierci, a także z europejskimi przedstawieniami męczeństwa. Współcześni nazywali Kahlo surrealistką. Przyjmowała tę etykietę ze względów praktycznych, ale podkreślała, że maluje swoją rzeczywistość, a nie sny. „Strzaskana kolumna” jest dobrym przykładem tej postawy.

Gdzie można zobaczyć „Strzaskaną kolumnę”?

Obraz jest w kolekcji Museo Dolores Olmedo w dzielnicy Xochimilco w mieście Meksyk. To samo muzeum ma też m.in. „Szpital Henry'ego Forda” Kahlo. Obraz bywa wypożyczany na wystawy, dlatego przed wizytą warto sprawdzić, gdzie aktualnie się znajduje.