Meksykański Modernizm · Ciało, Stalowy Gorset i Niezłomność
Strzaskana kolumna (1944)
Gdy w 1944 roku stan zdrowia Fridy Kahlo uległ gwałtownemu pogorszeniu i lekarze zmusili ją do noszenia ciężkiego, stalowo-skórzanego gorsetu ortopedycznego, artystka odpowiedziała jednym z najbardziej wstrząsających autoportretów w historii ludzkości. „Strzaskana kolumna” to ikona heroizmu w cierpieniu: nagie ciało rozcięte na pół wzdłuż mostka ukazuje pękniętą, rozsypującą się jońską kolumnę zamiast kręgosłupa, a dziesiątki stalowych gwoździ wbijają się w skórę. Mimo łez płynących z oczu, spojrzenie Fridy pozostaje dumne i niepokonane.
Frida Kahlo, Strzaskana kolumna (La columna rota) (1944) · Zbiory: Museo Dolores Olmedo, Meksyk.
Stalowy pancerz i rozcięte ciało w Coyoacán
W 1944 roku skutki młodzieńczego wypadku autobusowego dały o sobie znać z potworną siłą. Bóle kręgosłupa i zrostów kostnych uniemożliwiały Fridzie siedzenie i stanie. Zamiast tradycyjnego gipsu lekarze zamknęli jej tułów w sztywnym, metalowym gorsecie z pasami dociągającymi żebra. Było to narzędzie tortur, w którym artystka musiała spędzać po kilkanaście godzin na dobę.
W „Strzaskanej kolumnie” Kahlo ukazała się nago na tle jałowego, spękanego z suszy płaskowyżu pod burzowym niebem. Jej ciało jest podtrzymywane przez białe, parciane pasy gorsetu ortopedycznego, a biodra owija białe prześcieradło ze szpitalnego łóżka. Wzdłuż całej klatki piersiowej i brzucha biegnie głęboka, pionowa szczelina, ukazująca wnętrze jej ciała.
Zamiast biologicznego kręgosłupa wewnątrz rozciętego tułowia wznosi się starożytna, kamienna kolumna jońska. Marmur jest jednak popękany na wiele części, wyszczerbiony i grozi zawaleniem w każdej chwili. To genialna metafora ciała, które mimo wewnętrznego zniszczenia wciąż z nadludzkim wysiłkiem utrzymuje pion.
MalarzFrida Kahlo (1907–1954)
Dzieło i technikaStrzaskana kolumna (La columna rota) (1944) Olej na masonicie
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Gwoździe w skórze i łzy jak białe perły
Ciało Fridy zostało usiane dziesiątkami stalowych gwoździ i ćwieków. Największy, potężny gwóźdź wbija się wprost w jej lewą pierś – w miejsce złamanego serca, symbolizując psychiczny ból po zdradach Diego Rivery. Mniejsze gwoździe pokrywają jej twarz, szyję, ramiona i nogi, wizualizując nieustanny, pulsujący ból neuropatyczny, który nie opuszczał jej ani na minutę.
Po policzkach artystki spływają wielkie, przezroczyste łzy, przypominające krople mleka lub perły. Mimo to twarz Fridy nie jest wykrzywiona grymasem rozpaczy – jej rysy są nieruchome, hieratyczne, a spojrzenie zza zrośniętych brwi patrzy prosto w oczy widza z suwerenną godnością męczennicy. Pustynny, popękany pejzaż w tle (nawiązujący do wulkanicznego płaskowyżu Pedregal) stanowi lustrzane odbicie jej pękniętego ciała.
“
„Po co mi stopy, skoro mam skrzydła do latania?”
Perła Museo Dolores Olmedo w Meksyku
Płótno wchodzi w skład legendarnej kolekcji Dolores Olmedo – wielkiej przyjaciółki i mecenaski Diego Rivery i Fridy Kahlo – eksponowanej w Museo Dolores Olmedo w Xochimilco w Meksyku.
„Strzaskana kolumna” to jedno z najbardziej poruszających świadectw triumfu ludzkiej woli nad ułomnością materii. Przypomina milionom ludzi zmagających się z chorobą i cierpieniem na całym świecie, że godność i siła ducha są czymś, czego żaden ból nie jest w stanie złamać.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Oryginał znajduje się w zbiorach Museo Dolores Olmedo w Meksyku. Osobiste gorsety ortopedyczne artystki, malowane przez nią we wzory, eksponuje Museo Frida Kahlo w Coyoacán.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Strzaskana kolumna”
Wybierz ikonę niezłomności, heroizmu i autentycznej siły kobiecego ducha. Nasza autorska kolekcja z motywem „Strzaskanej kolumny” Fridy Kahlo to unikatowe torby, kosmetyczki i akcesoria szyte w Polsce z zachowaniem najwyższej precyzji muzealnego odwzorowania barw.
