Frida Kahlo – Dwie Fridy

Rozwód z Diego i dwie kobiety na zielonej ławce

W 1939 roku życie Fridy legło w gruzach. Diego Rivera zażądał rozwodu, a malarka musiała wyprowadzić się z ich wspólnego domu-pracowni w San Ángel i powrócić do rodzinnego Błękitnego Domu w Coyoacán. Samotna, pogrążona w depresji i zmagająca się z potwornym bólem operowanego kręgosłupa, postawiła przed sobą gigantyczne płótno o wymiarach ponad metr siedemdziesiąt na metr siedemdziesiąt.

Na zielonej, wiklinowej ławce na tle burzowego, zachmurzonego nieba siedzą dwie wersje tej samej kobiety. Trzymają się mocno za ręce w geście siostrzanej solidarności i jedynego oparcia, jakie im pozostało. Po prawej stronie siedzi Frida meksykańska – kobieta, którą kochał Diego – ubrana w kolorowy, ludowy strój Tehuany z żółto-zieloną spódnicą i haftowaną bluzką.

Po lewej stronie siedzi Frida europejska – kobieta odrzucona przez męża – ubrana w śnieżnobiałą, wiktoriańską suknię koronkową z wysokim kołnierzem, przypominającą suknię ślubną jej matki Matilde Calderón, pochodzącej z rodziny o hiszpańsko-indiańskich korzeniach.

Krwawiąca tętnica i miniatura Diego

Tym, co najbardziej wstrząsa widzem, jest anatomia uczuć ukazana z chirurgiczną dosłownością. Obie Fridy mają odsłonięte, bijące serca na klatkach piersiowych. Serce Fridy meksykańskiej jest zdrowe i całe, podczas gdy serce Fridy europejskiej jest rozcięte, obnażające komory i naczynia krwionośne.

Cienka, czerwona tętnica łączy oba serca, biegnąc od piersi do piersi. Z serca meksykańskiej Fridy tętnica schodzi w dół ku dłoni, w której trzyma ona maleńki owalny medalion z portretem Diego Rivery jako dziecka – źródło jej siły życiowej. Z kolei drugi koniec tętnicy, biegnący ku dłoni europejskiej Fridy, został odcięty chirurgicznymi nożyczkami hemostatycznymi.

Zaciskane z trudem nożyczki nie tamują krwawienia – szkarłatna krew kapie na nieskazitelną biel sukni ślubnej, mieszając się z haftowanymi kwiatami. To bezwzględny zapis wykrwawiania się z miłości.

Skarb narodowy w Museo de Arte Moderno w Meksyku

W 1947 roku obraz został zakupiony przez Państwowy Instytut Sztuk Pięknych (INBAL) w Meksyku za bezprecedensową wówczas kwotę czterech tysięcy pesos, stając się najważniejszym dziełem w nowo otwartym Museo de Arte Moderno (MAM) w Parku Chapultepec w Meksyku.

„Dwie Fridy” to bezdyskusyjne opus magnum artystki i jeden z najważniejszych obrazów w całej historii sztuki Ameryki Łacińskiej. Pozostaje uniwersalnym hymnem o sile przetrwania, odwadze samopoznania i godności kobiety, która potrafi podać rękę samej sobie w najtrudniejszej chwili życia.