Frida Kahlo – Zraniony Jeleń

Kiedy i dla kogo powstał „Zraniony jeleń”?

Obraz powstał w 1946 roku, gdy zdrowie Kahlo wyraźnie się pogarszało, a chodzenie sprawiało jej trudność. W tym samym roku przeszła operację kręgosłupa, która nie przyniosła oczekiwanej ulgi. Od wypadku autobusowego, któremu uległa jako osiemnastolatka, zmagała się z urazami kręgosłupa, żeber, miednicy i prawej nogi.

Kahlo podarowała obraz bliskim przyjaciołom, Arcady'emu i Linie Boytlerom, jako prezent ślubny. Obraz jest znany także pod tytułem „La venadita”, czyli „Mały jeleń”. Inspiracją mógł być Granizo, jeleń, którego Kahlo trzymała w domu. W jej dzienniku z tego czasu jest też rysunek młodego jelenia.

Co przedstawia obraz „Zraniony jeleń”?

Kahlo namalowała siebie jako istotę na pół ludzką, na pół zwierzęcą. Ma ciało jelenia, a z ludzkiej głowy wyrasta poroże. Za jej uszami widać uszy zwierzęcia. W ciało wbitych jest dziewięć strzał, z ran płynie krew. Prawa przednia noga jest uniesiona nad ziemią. Twarz pozostaje spokojna i nie zdradza bólu.

Jeleń jest w lesie, w którym widać tylko pnie drzew. Jedna gałąź na drzewie z przodu jest odcięta, a na ziemi przed jeleniem leży złamana gałązka. Między drzewami prześwituje woda, a z białej chmury na jasnym niebie spada błyskawica. W lewym dolnym rogu, po podpisie i dacie, Kahlo napisała słowo „carma”. Paleta to głównie zielenie, brązy i szarości z niewielkimi akcentami błękitu i czerwieni. Obraz namalowano olejem na masonicie.

Co oznaczają strzały, poroże i słowo „carma”?

Najczęściej obraz odczytuje się jako zapis cierpienia fizycznego i emocjonalnego. Badaczka Bauer wiąże ból emocjonalny ze związkiem z Diego Riverą i zwraca uwagę, że twarz Kahlo wyraża raczej siłę niż rozpacz. Jeleń przeszyty strzałami przywodzi na myśl św. Sebastiana, męczennika przywiązanego do drzewa i przeszytego strzałami.

Według autorek Chicago i Borzello złamana gałąź nawiązuje do meksykańskiego zwyczaju kładzenia gałęzi na grobie, co odczytuje się jako znak słabnącego zdrowia artystki. Poroże należy do samca, dlatego niektórzy badacze widzą w postaci połączenie cech męskich i żeńskich. Badacz Grimberg łączy obraz z wierzeniami prekolumbijskimi, w których jeleń był związany z prawą stopą, a liczbę dziewięć z dniem urodzin Kahlo w kalendarzu azteckim. Słowo „carma” odnosi do przekonania artystki, że jej losem kieruje przeznaczenie, choć jego znaczenie pozostaje przedmiotem sporów.

Gdzie jest obraz „Zraniony jeleń”?

Obraz należy do kolekcji prywatnej. Wcześniej był w zbiorach Carolyn Farb w Houston w Teksasie. Obecny właściciel nie jest publicznie podawany, dlatego obraz można zobaczyć tylko wtedy, gdy zostanie wypożyczony na wystawę.