Łódki na rzece Yerres – Périssoires sur l'Yerres (1877)
Gustave Caillebotte namalował „Łódki na rzece Yerres” (w sklepie: „Rejs łodzią na rzece Yerres”) w 1877 roku. Obraz pokazuje trzech wioślarzy w wąskich, jednoosobowych łódkach na spokojnej rzece. Ta wersja należy do Milwaukee Art Museum w Stanach Zjednoczonych.
Gustave Caillebotte (1848–1894), Łódki na rzece Yerres (1877) · Milwaukee Art Museum, Milwaukee.
Gdzie powstał obraz?
Rodzina Caillebotte'ów miała posiadłość w Yerres pod Paryżem, nad rzeką o tej samej nazwie. Malarz chętnie przedstawiał tam życie nad wodą. W latach 1877–1878 powstała seria obrazów z pływakami, wędkarzami, wioślarzami i kajakarzami.
Według Milwaukee Art Museum to jedna z najwcześniejszych i największych scen z łodziami w dorobku Caillebotte'a. Wiejskie obrazy z Yerres malował miękką, impresjonistyczną kreską, przypominającą Renoira. Różnią się tym od gładko malowanych scen miejskich, takich jak „Paryż. Deszczowy dzień”.
ArtystaGustave Caillebotte (1848–1894)
DziełoŁódki na rzece Yerres (1877) Périssoires sur l'Yerres
Technikaolej na płótnie, 103,5 × 155,9 cm
Gdzie jest oryginałMilwaukee Art Museum, Milwaukee
Czym są périssoires?
Francuskie słowo périssoire oznacza wąską, smukłą łódkę dla jednego wioślarza. Na obrazie wioślarze używają wioseł z dwoma piórami, podobnie jak w kajaku. Polska nazwa „rejs łodzią” jest więc nieprecyzyjna: płyną tu trzy osobne łódki, każda z jedną osobą.
Na płótnie wioślarze w białych koszulach i słomkowych kapeluszach suną w lewo, jeden za drugim. Na brzegu rosną zielone zarośla i kilka wysokich, smukłych drzew.
Jak zbudowana jest kompozycja?
Woda zajmuje prawie dwie trzecie obrazu. Caillebotte namalował ją pasami jasnych, poziomych pociągnięć pędzla, w których odbijają się niebo, łódki i zieleń. Muzeum w Milwaukee zwraca uwagę, że trzy drzewa i ich odbicia w wodzie równoważą poziome linie rzeki i łódek. Powstaje uporządkowany układ poziomów, pionów i przekątnych.
Rzeka rozszerza się klinem od prawego górnego rogu ku lewemu dolnemu, co podkreśla ruch łódek w lewo i w dół. Pierwsza łódka wpływa w smugę światła na tle cienia rzucanego przez drzewa.
Ile jest wersji i gdzie je zobaczyć?
Caillebotte namalował kilka obrazów z périssoires. Wersja pokazana na produktach, o wymiarach 103,5 na 155,9 cm, jest w Milwaukee Art Museum (nr M1965.25). To dar Milwaukee Journal Company na cześć Faye McBeath. Inna wersja z 1877 roku, z wioślarzem płynącym wprost na widza, należy do National Gallery of Art w Waszyngtonie. Pionowa wersja jest w Musée des Beaux-Arts w Rennes, a mniejsza w Norton Simon Museum w Pasadenie. Żadna z nich nie jest w Musée d'Orsay.
