Malarstwo Religijne · Studnia Jakuba, Żywa Woda i Spotkanie Kultur
Chrystus i Samarytanka (1890)
Promieniejący żarem palestyńskiego południa, szlachetną powagą i teologiczną głębią obraz „Chrystus i Samarytanka” Henryka Siemiradzkiego powstał w Rzymie w 1890 roku. Płótno przedstawia jedno z najbardziej przełomowych spotkań opisanych w Nowym Testamencie: w południowym upale przy starożytnej Studni Jakuba w pobliżu miasta Sychar zmęczony drogą Jezus rozmawia z Samarytanką, która przyszła zaczerpnąć wody z glinianym dzbanem na ramieniu. Przełamując wielowiekowe uprzedzenia narodowe, społeczne i religijne, Zbawiciel odsłania przed prostą kobietą tajemnicę „wody żywej”, która gasi pragnienie na wieki. Siemiradzki z niezrównanym mistrzostwem połączył archeologiczny realizm Bliskiego Wschodu z mistycznym przesłaniem powszechnego zbawienia i równości wszystkich ludzi wobec Boga.
Henryk Siemiradzki, Chrystus i Samarytanka (1890) · Zbiory: Lwowska Narodowa Galeria Sztuki / Muzeum Narodowe w Krakowie.
Przełamanie barier przy Studni Jakuba
W czasach biblijnych Żydzi rygorystycznie unikali jakichkolwiek kontaktów z Samarytanami, uważając ich za obcych i heretyków, a publiczna rozmowa mężczyzny z samotną kobietą uchodziła w ówczesnym świecie za skandaliczne złamanie surowych obyczajów epoki.
Henryk Siemiradzki ukazał tę scenę jako triumf otwartości, prawdy i bezwarunkowej miłości: Chrystus siedzi na kamiennym cembrowinie studni, spoglądając na kobietę z głęboką łagodnością i zrozumieniem, które natychmiast kruszą jej początkową nieufność i lęk.
Samarytanka w barwnym orientalnym zawoju i haftowanej szacie zamiera z dzbanem w dłoniach, wsłuchując się w słowa Nauczyciela z wyrazem nagłego olśnienia, wewnętrznego wstrząsu i duchowego przebudzenia.
MalarzHenryk Siemiradzki (1843–1902)
Dzieło i technikaChrystus i Samarytanka (Christ and the Samaritan Woman) (ok. 1876–1897) Olej na płótnie
Kolekcja muzealnaMuzeum Narodowe w Krakowie (Sukiennice) Kraków / Warszawa, Polska
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Żar południa, sędziwe oliwki i żywa woda
Siemiradzki po mistrzowsku oddał atmosferę bliskowschodniego południa: rozpalona słońcem ziemia, sękate pnie starych drzew oliwnych i płaskie dachy odległego Sychar wibrują w gorącym, suchym i przejrzystym powietrzu.
Kamienna studnia Jakuba – omszała, spatynowana i pęknięta od wieków – staje się centrum całej kompozycji, symbolizując przejście od starego przymierza prawa do nowego przymierza łaski, ducha i prawdy.
Kontrast bieli szaty Jezusa z nasyconymi czerwieniami, brązami i ugrami stroju Samarytanki buduje czytelną harmonię kolorystyczną, która przyciąga wzrok i nadaje scenie głęboki, malarski wymiar plastyczny.
“
„Kto pije tę wodę, znów będzie pragnął; kto zaś napije się wody, którą Ja mu dam, nie będzie pragnął na wieki.”
Prawda i światło we współczesnym salonie
„Chrystus i Samarytanka” to jedno z najpiękniejszych płócien religijnych Henryka Siemiradzkiego, łączące kunszt pejzażowy z uniwersalnym przesłaniem braterstwa i miłosierdzia ponad wszelkimi podziałami.
Wprowadzenie tej reprodukcji do domowego wnętrza wnosi ciepło wschodniego słońca, szlachetną powagę, optymizm i duchową głębię, doskonale sprawdzając się w reprezentacyjnym salonie, gabinecie, jadalni lub bibliotece.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło należy do cenionych dzieł sztuki sakralnej Siemiradzkiego, podziwianych w kolekcjach polskich i lwowskich.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Chrystus i Samarytanka”
Wprowadź do swojego domu blask biblijnego słońca, ożywczy strumień prawdy i mistrzowski pędzel Henryka Siemiradzkiego. Ekskluzywne tekstylia z motywem „Chrystusa i Samarytanki” to synonim duchowej harmonii, klasy i polskiego rzemiosła najwyższej próby.
