Henryk Siemiradzki – Kurtyna teatru Juliusza Słowackiego w Krakowie
Malarstwo Monumentalne · Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, Alegoria Sztuki i Triumf Muses
Kurtyna teatru Juliusza Słowackiego w Krakowie (1894)
Monumentalna, oszałamiająca feerią barw, alegorycznym bogactwem i technicznym wirtuozostwem kurtyna Teatru Miejskiego (obecnie im. Juliusza Słowackiego) w Krakowie to jedno z najbardziej spektakularnych dzieł wielkoformatowych w dziejach polskiej sztuki nowożytnej. Namalowane przez Henryka Siemiradzkiego w Rzymie w 1894 roku gigantyczne płótno przedstawia monumentalną wizję Triumfu Sztuki i Poezji. W centrum kompozycji unosi się natchniona Tragedia z maską i sztyletem, obok niej płocha Komedia ze zwierciadłem prawdy, a u ich stóp Poezja i Muzyka celebrują wieczność twórczego ducha. Nad całością góruje potężny rydwan Apollina pędzący pośród obłoków, a u dołu orszak nimf, satyrów i geniuszy sławy składa hołd nieśmiertelnemu pięknu. To arcydzieło stanowi symbol krakowskiego modernizmu i dumy narodowej przełomu stuleci.
Henryk Siemiradzki, Kurtyna Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie (1894) · Zbiory: Teatr im. J. Słowackiego w Krakowie.
Otwarcie krakowskiego gmachu i dar mistrza
W 1893 roku na placu Świętego Ducha w Krakowie otwarto wspaniały, eklektyczny gmach Teatru Miejskiego według projektu Jana Zawiejskiego; do uświetnienia nowej świątyni muz brakowało jedynie godnej kurtyny malarskiej.
Władze Krakowa zwróciły się do Henryka Siemiradzkiego z prośbą o wykonanie dzieła, na co artysta zgodził się z entuzjazmem, pobierając zaledwie ułamek honorarium na pokrycie kosztów materiałów i modeli.
Uroczyste odsłonięcie kurtyny w lutym 1894 roku wywołało w Krakowie patriotyczny szał uniesienia: publiczność przez pół godziny wiwatowała na stojąco, rzucając wieńce kwiatów na scenę i dziękując mistrzowi za królewski dar dla miasta.
MalarzHenryk Siemiradzki (1843–1902)
Dzieło i technikaKurtyna Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie (Alegoria Sztuki) (ok. 1876–1897) Olej na płótnie
Kolekcja muzealnaMuzeum Narodowe w Krakowie (Sukiennice) Kraków / Warszawa, Polska
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Alegorie Tragedii, Komedii i nieśmiertelnego piękna
Siemiradzki podzielił gigantyczne malowidło na kilka stref: w centrum jaśnieje Tragedia w ciemnej szacie z sztyletem i płonącą pochodnią, kontrastująca z wesołą, nagą Komedią przeglądającą się w zwierciadle i bawiącą się z satyrem.
U stóp personifikacji sztuk spoczywa uskrzydlony Geniusz z lirą oraz postaci symbolizujące Prawdę, Fałsz, Niewinność i Sławę dmącą w złotą trąbę ponad głowami śmiertelników.
Kolorystyka dzieła zapiera dech w piersiach: złociste chmury, purpury płaszczy, perłowe biele ciał nimf i szmaragdy laurów tworzą harmonijną symfonię barwną, doskonale widoczną z każdego miejsca widowni teatru.
“
„Teatr jest zwierciadłem duszy narodu; sztuka, która karmi się pięknem i prawdą, nigdy nie umiera.”
Królewski blask krakowskiego teatru w Twoim domu
Kurtyna Teatru Słowackiego to bezdyskusyjny symbol polskiej kultury, łączący europejski monumentalizm z dumą i duchem niepodległościowym Krakowa przełomu XIX i XX wieku.
Wprowadzenie motywu tej wspaniałej alegorii do aranżacji wnętrza wnosi nieprawdopodobny przepych, teatralny rozmach, arystokratyczną klasę i złotą energię sztuki, stanowiąc niezrównaną ozdobę reprezentacyjnego salonu, biblioteki lub gabinetu.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło stanowi stałą kurtynę reprezentacyjną na scenie Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Kurtyna teatru Juliusza Słowackiego w Krakowie”
Poczuj magię krakowskiego teatru, wielki rozmach alegorii sztuk i nieprzemijający geniusz Henryka Siemiradzkiego. Ekskluzywne tekstylia z motywem „Kurtyny Teatru Słowackiego” to synonim najwyższego luksusu, narodowej dumy i mistrzowskiego polskiego kunsztu rzemieślniczego.
