Pionierska Wyprawa do Dżungli Surinamu · British Museum, Maria Sibylla Merian i Cykl Życia Manioku
Cassave (ok. 1699–1705)
Olśniewająca precyzją naukową, zmysłową barwą i brawurą kompozycyjną plansza „Cassave” (Maniok) to jedno z najważniejszych dzieł Marii Sibylli Merian z monumentalnego traktatu „Metamorphosis insectorum Surinamensium”. Merian, będąca jedną z najbardziej niezwykłych postaci w dziejach nauki i sztuki europejskiej, odbyła na przełomie XVII i XVIII wieku pionierską, samodzielną wyprawę do Ameryki Południowej. Na planszy przedstawiła krzew manioku jadalnego (Manihot esculenta) wraz ze wszystkimi stadiami rozwojowymi żerującej na nim tropikalnej ćmy: od maleńkich jajeczek, przez żarłoczną gąsienicę i poczwarkę, aż po dorosłego owada o aksamitnych skrzydłach. To dzieło, w którym ścisła entomologia spotyka się z absolutnym mistrzostwem barokowej ryciny.
Maria Sibylla Merian, Cassave (Metamorphosis insectorum Surinamensium) (ok. 1699–1705) · Zbiory: British Museum (Londyn, Wielka Brytania).
Kobieta na szlaku tropików i rewolucja entomologii
W 1699 roku Maria Sibylla Merian wyruszyła z córką do Surinamu, dokonując czynu bez precedensu w ówczesnym świecie nauki.
Jako pierwsza badała owady w ich naturalnym środowisku, dokumentując ich ścisły związek z konkretnymi roślinami żywicielskimi.
Maniok był podstawą wyżywienia rdzennej ludności i niewolników, co Merian opisała w swoich bezcennych notatkach etnograficznych.
Ryciny rytowane na miedzi i ręcznie podmalowywane gwaszem wywołały sensację na dworach Amsterdamu, Londynu i Petersburga.
Egzemplarz z British Museum w Londynie zachwyca do dziś nieskazitelną świeżością barwników mineralnych.
MalarzMaria Sibylla Merian (1647–1717)
Dzieło i technikaCassave (Maniok jadalny - Metamorphosis insectorum Surinamensium) (ok. 1699–1705) Rycina i gwasz na pergaminie / Metamorphosis insectorum Surinamensium
Kolekcja muzealnaBritish Museum Londyn / Frankfurt
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Dłoniaste liście, aksamitne skrzydła ćmy i barokowa precyzja
Dłoniaste, głęboko powcinane liście manioku tworzą dynamiczną, przestrzenną ramę dla sceny metamorfozy owada.
Gąsienica o jaskrawym ubarwieniu ostrzegawczym została oddana z anatomicznym realizmem budzącym najwyższy podziw.
Aksamitny pyłek na skrzydłach nocnego motyla mieni się subtelnymi przejściami brązów, beżów i perłowej bieli.
Merian z niezwykłą dokładnością narysowała także ślady żerowania na liściach, ukazując autentyczne życie ekosystemu.
Czyste, jasne tło pergaminu nadaje całej planszy charakter drogocennej ryciny z królewskiego gabinetu osobliwości.
“
„W moich badaniach nie szukałam pochwał świata, lecz prawdy o tym, jak cudownie Stwórca przemienia najdrobniejszą gąsienicę w skrzydlaty cud.”
Botaniczny luksus, styl klasyczny i podróżnicza pasja
Rycina „Cassave” to wybitny akcent dekoracyjny dla miłośników botaniki, rzadkich rycin przyrodniczych i stylu kolonialnego.
Wprowadza do wnętrza szlachetny rys dawnych odkryć geograficznych, elegancję gabinetu osobliwości i naukową pasję.
Znakomicie komponuje się z ciemnym drewnem, mosiądzem, lnem oraz bujną domową dżunglą roślin doniczkowych.
Na akcesoriach Szyjemy Sztukę ta unikatowa barokowa grafika zachowuje swoją legendarną ostrość linii i szlachetność barw.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Dzieło „Cassave” spoczywa w gabinecie rycin The British Museum w Londynie, stanowiąc bezcenny pomnik kobiecego wkładu w naukę i sztukę Oświecenia.
