Maria Sibylla Merian – Cytryna z gąsienicą małpy i chrząszczem harlekin
Pionierka Nowożytnej Przyrody · British Museum w Londynie, Egzotyczna Botanika i Chrząszcz Harlekin
Cytryna z gąsienicą małpy i chrząszczem harlekin (ok. 1699–1705)
Olśniewający naukową precyzją, zmysłowym bogactwem barw i pionierską odwagą badawczą gwasz „Cytryna z gąsienicą małpy i chrząszczem harlekin” to wybitne dzieło Marii Sibylli Merian, stworzone podczas jej legendarnej ekspedycji do Surinamu w latach 1699–1705. Merian, genialna niemiecka przyrodniczka, entomolożka i artystka, zrewolucjonizowała nowożytną ilustrację botaniczno-zoologiczną, ukazując cykl życia owadów w bezpośrednim powiązaniu z ich roślinami żywicielskimi. Kompozycja przedstawia gałąź dojrzałej cytryny o lśniących, zielonych liściach, pąkach i soczystych owocach, na której żerują niezwykłe tropikalne owady: włochata gąsienica oraz olbrzymi chrząszcz harlekin (Acrocinus longimanus) o bajecznie wydłużonych odnóżach i pasiastym pancerzu. Dzieło to łączy w sobie rygor naukowej obserwacji z zachwycającą estetyką barokowego mistrzostwa.
Maria Sibylla Merian, Cytryna z gąsienicą małpy i chrząszczem harlekin (ok. 1699–1705) · Zbiory: The British Museum (Londyn, Wielka Brytania).
Wyprawa do Ameryki Południowej i naukowa rewolucja
W 1699 roku Maria Sibylla Merian, mając 52 lata, podjęła bezprecedensową w owych czasach, samodzielną wyprawę naukową do dżungli Surinamu.
Jako pierwsza w historii ukazywała pełną metamorfozę owadów: od jaja, przez stadium gąsienicy i poczwarki, aż po dorosłą postać imago na tle rośliny żywicielskiej.
Jej ilustracje stały się podstawą klasyfikacji gatunkowej dla twórcy nowoczesnej taksonomii Karola Linneusza.
Oryginalne akwarele i gwasze na welinie należą dziś do najcenniejszych skarbów British Museum i brytyjskiej Royal Collection.
MalarzMaria Sibylla Merian (1647–1717)
Dzieło i technikaCytryna z gąsienicą małpy i chrząszczem harlekin (Branch of a Lemon Tree) (ok. 1699–1705) Rycina i gwasz na pergaminie / Metamorphosis insectorum Surinamensium
Kolekcja muzealnaBritish Museum Londyn / Frankfurt
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Złocista cytryna, szmaragd welinu i pancerz harlekina
Faktura skórki cytryny – z jej porami, błyszczącą żółcią i delikatnymi przebarwieniami – została oddana z iluzjonistyczną doskonałością.
Wydłużone przednie odnóża chrząszcza harlekina i geometryczny, czerwono-czarny ornament jego pokryw skrzydeł tworzą fascynujący akcent graficzny.
Liście cytryny, miejscami nadgryzione przez gąsienice, świadczą o absolutnej uczciwości przyrodniczej i szacunku dla naturalnych procesów biosfery.
Delikatne cieniowanie i świetlista tonacja welinu nadają rycinie muzealną szlachetność i ponadczasowy powab.
“
„W mojej pracy nie szukałam pochwał ludzkich, lecz prawdy o cudach Bożego stworzenia ukrytych w najdrobniejszych stworzeniach natury.”
Egzotyczna elegancja, styl gabinetowy i urok botaniki
„Cytryna z gąsienicą małpy i chrząszczem harlekin” to kompozycja o niezwykłym uroku intelektualnym i estetycznym, idealna dla miłośników natury i sztuki dawnej.
Wspaniale komponuje się z wnętrzami w stylu botanical, jungle chic, gabinetu osobliwości (wunderkammer), klasycznym i eklektycznym.
Tekstylia z tym egzotycznym motywem wnoszą do domu świeżość cytrusów, intrygujący detal przyrodniczy i kunszt polskiego rzemiosła.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło ilustracji przyrodniczej znajduje się w stałym zasobie rycin i rysunków British Museum w Londynie.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Cytryna z gąsienicą małpy i chrząszczem harlekin”
Odkryj tajemnice tropikalnej dżungli, blask dojrzałej cytryny i pionierski geniusz Marii Sibylli Merian. Ekskluzywne tekstylia z motywem surinamskiej flory i fauny to połączenie naukowej pasji, szlachetnego piękna i polskiej jakości wykonania.
