Zapisz na liście ulubionych
Stwórz nową listę ulubionych

Mikhail Aleksandrovich Vrubel – Pan

Tajemnica Słowiańskiej Nocy · Galeria Tretiakowska, Michaił Wrubel i Duch Lasu Pan

Pan (1899)

Niezwykły, przesiąknięty mistycyzmem przyrody i słowiańskim panteizmem obraz „Pan” (Пан) Michaiła Wrubla to jedno z najoryginalniejszych dzieł europejskiej sztuki przełomu wieków. Artysta przeniósł greckiego boga pasterzy i lasów w surowe, północne realia leśnych mokradeł o zmierzchu. Stary, pokryty mchem Pan o siwej brodzie przypomina bardziej rodzimego borowego lub leszego niż antycznego satyra. Z jego sękatych, zrośniętych z korzeniami dłoni wyłania się fujarka, a z twarzy jaśnieją niezwykłe, błękitne, fosforyzujące oczy, które zdają się skupiać w sobie całą mądrość i pierwotną duszę ziemi. W tle na zamglonym niebie wschodzi sierp księżyca, odbijając się w cichych wodach leśnego zakola.

Mikhail Aleksandrovich Vrubel – Pan
Michaił Wrubel, Pan (Duch lasu) (1899) · Zbiory: Galeria Tretiakowska (Moskwa).

Słowiański leszy w szacie antycznego bóstwa

Wrubel namalował ten obraz w ciągu zaledwie jednego dnia w majątku Teniukino na prowincji orłowskiej w 1899 roku.

Bezpośrednim impulsem była lektura opowiadania Anatole'a France'a „Święty Satyr” oraz widok rosyjskiego lasu o zmierzchu.

Artysta dokonał genialnej syntezy mitologii greckiej ze słowiańskimi wierzeniami w duchy opiekuńcze puszczy.

Krajobraz północnej nocy z brzozami, trzcinami i krętą rzeką tworzy nierozerwalną jedność z postacią leśnego mędrca.

Dzieło ze zbiorów moskiewskich uchodzi za jedno z najbardziej nastrojowych i głęboko panteistycznych płócien epoki.

Malarz Michaił Wrubel (1856–1910)
Dzieło i technika Pan (Duch lasu / Leszy) (ok. 1890–1902)
Olej na płótnie (Symbolizm)
Kolekcja muzealna Galeria Tretiakowska
Moskwa
Polska manufaktura Szyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)

Fosforyzujący błękit oczu, omszała kora i sierp księżyca

Niezwykłe, świecące błękitnym światłem źrenice Pana działają jak dwa leśne ogniki przenikające duszę patrzącego.

Ciało bóstwa zlewa się z pniem omszałego drzewa, zacierając granicę pomiędzy ciałem a materią puszczy.

Rogi ukryte w kędzierzawych, srebrzystych włosach przypominają suche gałęzie dębu zroszone wieczorną mgłą.

Delikatny, wąski sierp młodego księżyca rzuca srebrzyste refleksy na spokojną taflę rzeki wijącej się wśród bagien.

Ciemna paleta oliwkowych zieleni, brunatów i głębokich błękitów buduje nastrój absolutnego spokoju i nadrzecznej ciszy.

“

„Natura żyje własnym, potężnym życiem, którego my, ludzie z miast, już nie potrafimy usłyszeć – Pan jest głosem tej pierwotnej ciszy.”

Mistyczny spokój, leśna oaza i styl naturalny

Obraz „Pan” to propozycja dla miłośników natury, mitologii, folkloru i głębokiego, kojącego zmysły klimatu zmierzchu.

Wprowadza do wnętrza spokój leśnej polany, aurę wyciszenia oraz szacunek dla pradawnych sił przyrody.

Doskonale pasuje do wnętrz w stylu leśnym, rustic, boho oraz bibliotek i gabinetów z drewnianym wykończeniem.

Na akcesoriach Szyjemy Sztukę ta mistyczna leśna scena zachowuje całą swoją głębię tonów i niezwykły blask fosforyzujących oczu.

Zbiory i ekspozycja

Oryginał w zbiorach muzealnych

Płótno „Pan” eksponowane jest w stałej galerii Michaiła Wrubla w Galerii Tretiakowskiej w Moskwie, będąc jednym z najchętniej podziwianych dzieł artysty.

Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Pan”

Pradawna siła puszczy i hipnotyzujący wzrok leśnego bóstwa z obrazu „Pan” Michaiła Wrubla ożywają na torbach, poszewkach i nerkach z polskiej manufaktury Szyjemy Sztukę.

pixelpixel