Michaił Wrubel namalował „Sześcioskrzydłego Serafina” w 1904 roku, w jednym z najtrudniejszych okresów swojego życia. Obraz przedstawia ognistego anioła z mieczem i płonącą lampą, nawiązującego do wiersza Aleksandra Puszkina „Prorok”. Płótno należy do Państwowego Muzeum Rosyjskiego w Sankt Petersburgu.
Michaił Wrubel (1856–1910), Sześcioskrzydły Serafin (1904) · Państwowe Muzeum Rosyjskie, Sankt Petersburg.
Skąd wziął się temat serafina?
Według opisu Muzeum Rosyjskiego Wrubel od lat dziewięćdziesiątych XIX wieku wracał do tematu proroczej misji artysty. Był to motyw ważny dla symbolistów. Artysta poświęcił mu kilka obrazów i prac graficznych inspirowanych wierszem Puszkina „Prorok”.
Puszkin napisał „Proroka” najprawdopodobniej latem 1826 roku, a wiersz ukazał się drukiem w 1828 roku. Jego tematyka wiąże się z szóstym rozdziałem Księgi Izajasza, w którym występują serafiny o sześciu skrzydłach. W wierszu serafin przemienia człowieka w proroka, a utwór kończy się wezwaniem, by prorok słowem „palił serca ludzi”. Muzeum Rosyjskie opisuje anioła z obrazu jako patrona i surowego sędziego artysty-proroka.
Gdzie jest oryginałPaństwowe Muzeum Rosyjskie, Sankt Petersburg
Co przedstawia „Sześcioskrzydły Serafin”?
Z ciemnego, niemal mozaikowego tła wyłania się postać serafina o bladej twarzy, długich ciemnych włosach i poważnym, skupionym spojrzeniu. Na głowie ma ozdobny, połyskujący diadem. Wokół rozkładają się skrzydła w odcieniach fioletu, błękitu i srebra.
W jednej ręce anioł trzyma uniesiony miecz, w drugiej lampę z czerwonym płomieniem. Farba jest nałożona drobnymi, kanciastymi plamami, które przypominają odłamki kryształu lub kawałki mozaiki. Muzeum Rosyjskie zwraca uwagę, że zaskakujące zestawienia barw przypominają bizantyjskie mozaiki, które Wrubel oglądał w młodości w Wenecji i Rawennie.
W jakich okolicznościach powstał obraz?
Na początku XX wieku Wrubel zmagał się z ciężką chorobą i kilkakrotnie przebywał w klinikach. W 1903 roku zmarł jego jedyny syn, dwuletni Sawwa. Według Muzeum Rosyjskiego obraz odzwierciedla przeżycia wewnętrzne artysty z czasu, gdy pracował nad „Demonem pokonanym”.
Temat proroka towarzyszył Wrublowi także później. Już w klinice doktora Usolcewa artysta znów wrócił do postaci sześcioskrzydłego serafina i do wizji proroka Ezechiela. Na początku 1906 roku zaczął jednak gwałtownie tracić wzrok.
Gdzie można zobaczyć obraz?
„Sześcioskrzydły Serafin” należy do Państwowego Muzeum Rosyjskiego w Sankt Petersburgu (nr inw. Ж-1838). Muzeum nabyło go w 1918 roku z kolekcji E. M. Tereszczenki w Piotrogrodzie. To obraz olejny na płótnie o wymiarach 131 na 155 cm.
Obraz bywa też nazywany „Azraelem”, od imienia anioła śmierci.
