Pierre-Auguste Renoir – Akrobaci w Cirque Fernando
Impresjonizm · Paryż, 1879
Akrobatki w Cirque Fernando (Francisca i Angelina Wartenberg) – Acrobates au Cirque Fernando (Francisca et Angelina Wartenberg) (1879)
Obraz „Akrobatki w Cirque Fernando” Pierre-Auguste Renoir namalował w 1879 roku. Przedstawia dwie młode artystki cyrkowe, siostry Franciscę i Angelinę Wartenberg, na arenie paryskiego cyrku na Montmartrze. Oryginał należy do Art Institute of Chicago.
Pierre-Auguste Renoir (1841–1919), Akrobatki w Cirque Fernando (Francisca i Angelina Wartenberg) (1879) · Art Institute of Chicago, Chicago.
Kim były dziewczynki z obrazu Renoira?
Modelkami były Francisca i Angelina Wartenberg, dwie najstarsze z siedmiorga dzieci francusko-niemieckiej rodziny gimnastyków. W 1879 roku Francisca miała około siedemnastu lat, a Angelina około czternastu. Na obrazie wyglądają na znacznie młodsze. Ich nazwiska na długo zostały zapomniane, a sam Renoir opisywał temat po prostu jako dziewczynki bawiące się pomarańczami.
Tożsamość sióstr pomógł ustalić list Angeliny z 1938 roku. Wspominała w nim, że obie dopiero zaczynały karierę jako dziecięce artystki cyrkowe. Prostowała też wcześniejszą relację Georges'a Rivière'a z 1921 roku: nie były żonglerkami. Na obrazie odbierają owację, którą publiczność nagradzała dziecięcych wykonawców, rzucając im pomarańcze.
ArtystaPierre-Auguste Renoir (1841–1919)
DziełoAkrobatki w Cirque Fernando (Francisca i Angelina Wartenberg) (1879) Acrobates au Cirque Fernando (Francisca et Angelina Wartenberg)
Technikaolej na płótnie, 131,2 × 99,2 cm
Gdzie jest oryginałArt Institute of Chicago, Chicago
Gdzie był Cirque Fernando i jak Renoir malował tę scenę?
Cirque Fernando działał na Montmartrze, na rogu bulwaru Rochechouart i rue des Martyrs. Najpierw, w latach 1873–1875, był tam namiot, a stały budynek ukończono w czerwcu 1875 roku. Cyrk znajdował się niedaleko pracowni Renoira przy rue Saint-Georges.
Według Art Institute of Chicago malarz upozował siostry w kostiumach w pracowni, przy dziennym świetle. Obawiał się, że ostre oświetlenie gazowe cyrku zamienia twarze w grymasy. Badacze dopuszczają, że tło mogło powstać w samym cyrku. Na wstępnym szkicu kredą w prawym dolnym rogu stał klaun. W gotowym obrazie Renoir go pominął, ustawił siostry w centrum, a publiczność ograniczył do kilku twarzy.
Co przedstawia obraz i jak został namalowany?
Siostry stoją na środku areny tuż po występie. Jedna odwraca się do widowni i dziękuje za brawa, druga patrzy w stronę widza i trzyma w ramionach pomarańcze. Kolejne owoce leżą na piasku areny. Mężczyźni w ciemnych garniturach siedzą w pierwszym rzędzie przy samej górnej krawędzi obrazu. Muzeum zauważa, że Renoir w ten sposób tylko zasygnalizował mniej niewinną stronę cyrkowego świata. Pozy dziewczynek przypominają baletowe pozycje, a nie ryzykowne akrobacje.
To duży obraz olejny na płótnie, o wymiarach 131,2 × 99,2 cm. Badania techniczne pokazały, że Renoir zaczął od swobodnego niebieskiego konturu i wielokrotnie poprawiał nogi, ręce, dłonie, a nawet liczbę pomarańczy. Postacie malował warstwami na mokro, a cienkie tło miejscami przecierał i zeskrobywał. Wśród pigmentów zidentyfikowano m.in. błękit kobaltowy, cynobrowy, żółcień chromową i zieleń szmaragdową. Dominują ciepłe róże, pomarańcze, żółcie i biele.
Gdzie można zobaczyć oryginał i jakie były jego losy?
Obraz pokazano po raz pierwszy w czerwcu 1879 roku w siedzibie pisma „La Vie moderne”. Edmond Renoir, brat malarza, napisał wtedy, że scena jest autentyczna dla współczesnego życia. W 1881 roku płótno trafiło w depozyt do marszanda Paula Durand-Ruela, a w 1882 roku pokazano je na siódmej wystawie impresjonistów.
W 1892 roku obraz kupił od Durand-Ruela za 8000 franków chicagowski kolekcjoner Potter Palmer. Jego żona, Bertha Honoré Palmer, według muzeum tak bardzo go polubiła, że zabierała go nawet w podróże zagraniczne. W 1922 roku rodzina Palmerów przekazała płótno do Art Institute of Chicago, gdzie należy do Potter Palmer Collection.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „Akrobatki w Cirque Fernando (Francisca i Angelina Wartenberg)”?
