Obraz „Nad jeziorem” (w sklepie „Blisko jeziora”) Pierre-Auguste Renoir namalował około 1879–1880 roku. Przedstawia mężczyznę w słomkowym kapeluszu i dziewczynkę na tarasie nad jeziorem, po którym pływają łodzie. Oryginał należy do Art Institute of Chicago.
Pierre-Auguste Renoir (1841–1919), Nad jeziorem (ok. 1879–1880) · Art Institute of Chicago, Chicago.
Kto jest na obrazie „Nad jeziorem”?
Po lewej stronie siedzi mężczyzna w żółtej marynarce i brązowych flanelowych spodniach, z papierosem w dłoni. Słomkowy kapelusz i rozpięta koszula bez kołnierzyka łączą go z postaciami wioślarzy, które Renoir malował w latach 1875–1883. Według katalogu Art Institute of Chicago rysami twarzy przypomina Alphonse'a Fournaise'a, który pozował też do „Śniadania wioślarzy”.
Obok, w centrum obrazu, stoi dziewczynka w kapeluszu ozdobionym kwiatami. Pochyla się w stronę mężczyzny, jakby z nim rozmawiała. Obecność dziecka odróżnia ten obraz od scen z restauracji nad Sekwaną, gdzie Renoir malował samych dorosłych. W katalogu pada przypuszczenie, że mężczyzna to ojciec dziewczynki lub ktoś bliski, ale tożsamości obojga nie ustalono.
ArtystaPierre-Auguste Renoir (1841–1919)
DziełoNad jeziorem (ok. 1879–1880) Au bord du lac
Technikaolej na płótnie, 47,5 × 56,4 cm
Gdzie jest oryginałArt Institute of Chicago, Chicago
Nad jakim jeziorem rozgrywa się scena?
Od początku obraz opisywano jako scenę nad jeziorem. Marszand Paul Durand-Ruel zapisał go w 1886 roku jako „Au bord du lac”. Samego jeziora nie udało się jednak jednoznacznie wskazać. Na pewno nie jest to Sekwana w Chatou, gdzie powstało wiele innych scen z wioślarzami.
Rozważano jezioro Enghien, ale katalog uznaje to za mało prawdopodobne, bo nie wiadomo o pobycie Renoira w tym miejscu. Bardziej prawdopodobny jest Lasek Buloński w Paryżu. Jego jeziora, altany i wytyczone ścieżki pasują do tego, co widać na obrazie.
Jak Renoir zbudował ten obraz?
To niewielki obraz olejny na płótnie, o wymiarach 47,5 × 56,4 cm. Postacie oglądamy zza zielonej balustrady obrośniętej pnączami. Za nimi rozciąga się tafla wody z łodziami, a nad nią zostaje tylko wąski pas nieba, bo malarz podniósł linię horyzontu. Ścieżkę, postacie i łodzie dodał na późnym etapie pracy.
Płótno pokryto fabrycznym gruntem złożonym z trzech warstw, co daje gładką i świetlistą powierzchnię. Renoir zaczął od cienkich laserunków, a potem nakładał gęstą farbę na mokro. Prawie suchym pędzlem przeciągał po splocie płótna, a do pnączy, włosów i piór na kapeluszu używał różnych pędzli. Zdjęcia rentgenowskie i w podczerwieni ujawniły zmiany w kapeluszu dziewczynki, marynarce mężczyzny i linii horyzontu. Wśród pigmentów zidentyfikowano błękit kobaltowy, zieleń szmaragdową, żółcień chromową i cynkową, cynober oraz lak marzanowy.
Gdzie jest dziś oryginał?
Durand-Ruel nabył obraz w Paryżu we wrześniu 1886 roku. Rok później pokazano go w Nowym Jorku w National Academy of Design pod tytułem „Near the Lake”. W 1892 roku kupił go za 900 dolarów chicagowski kolekcjoner Potter Palmer. W 1922 roku rodzina Palmerów przekazała płótno do Art Institute of Chicago, gdzie należy do Potter Palmer Collection.
