Kobieta przy fortepianie – Femme au piano (1875–1876)
Obraz „Kobieta przy fortepianie” Pierre-Auguste Renoir namalował w latach 1875–1876. Przedstawia rudowłosą kobietę w białym peniuarze, grającą na pianinie w skromnym mieszczańskim wnętrzu. Oryginał należy do Art Institute of Chicago.
Pierre-Auguste Renoir (1841–1919), Kobieta przy fortepianie (1875–1876) · Art Institute of Chicago, Chicago.
Kto pozował do „Kobiety przy fortepianie”?
Katalog Art Institute of Chicago wskazuje jako prawdopodobną modelkę Nini Lopez. Była ulubioną modelką Renoira w drugiej połowie lat siedemdziesiątych XIX wieku i pozowała mu w latach 1875–1880. Muzeum zaznacza jednak, że to identyfikacja ostrożna, a nie pewna.
Obraz należy do gatunku scen z życia współczesnej paryżanki, popularnego w tamtych latach. Renoir pokazał zwykłą chwilę w domowym wnętrzu: kobieta gra, zwrócona do nas profilem, a widz patrzy na nią lekko z góry. Wnętrze jest skromne, mieszczańskie, bez oznak wielkiego luksusu.
ArtystaPierre-Auguste Renoir (1841–1919)
DziełoKobieta przy fortepianie (1875–1876) Femme au piano
Technikaolej na płótnie, 93 × 74 cm
Gdzie jest oryginałArt Institute of Chicago, Chicago
Co przedstawia obraz?
Kobieta siedzi przy pionowym pianinie. Ma na sobie obszerny peniuar zbudowany z bieli, błękitu i jasnej zieleni. Jedynymi wyraźnymi liniami są ciemnoniebieskie lamówki, a niebieskie cienie gęstnieją ku dołowi sukni. Rude włosy upięte są do góry.
Na pianinie stoją świeczniki, oprawione nuty i luźne ilustrowane kartki, a nad nim wisi oprawiony pastel lub grafika. Po lewej stoi duża, mieniąca się glazurowana donica z roślinami. Na podłodze leży orientalny dywan, ściany mają ciemne, stonowane obicia, a z boku wisi portiera z frędzlami.
Jak Renoir malował ten obraz?
To obraz olejny na płótnie lnianym, o wymiarach 93 × 74 cm, w standardowym formacie nr 30. Badacze nie znaleźli pod farbą rysunku przygotowawczego. Renoir malował na mokro, zeskrobywał farbę, nakładał ją grubo, a pasma włosów uzyskał, przeciągając sztywnym pędzlem przez świeżą warstwę. Sygnatura „Renoir.” jest w lewym dolnym rogu.
Zdjęcia rentgenowskie pokazały, jak zmieniała się kompozycja. Malarz poszerzył i przebudował pianino, dodał półkę na nuty, wyszczuplił postać i zmniejszył objętość spódnicy. Zmienił też fryzurę na upiętą, a głowę obrócił z ujęcia od tyłu do pełnego profilu.
Gdzie pokazano obraz i gdzie jest dziś?
Według muzeum obraz pokazano na drugiej wystawie impresjonistów w Paryżu w kwietniu 1876 roku jako „Femme au piano”. Należał wtedy do Paula-Victora Poupina. Krytycy prawie go nie zauważyli, bo uwagę skupiło inne płótno Renoira, „Studium. Tors”. Émile Zola, który pisał o wystawie przychylnie, nazwał Renoira przede wszystkim malarzem postaci.
W 1886 roku obraz kupił paryski marszand Paul Durand-Ruel. W 1911 roku nabył go za 16 000 dolarów chicagowski kolekcjoner Martin A. Ryerson. W 1937 roku płótno trafiło w zapisie do Art Institute of Chicago, gdzie należy do Mr. and Mrs. Martin A. Ryerson Collection.
