Wojciech Kossak namalował „Portret własny z paletą” w 1893 roku, mając 36 lat. Pokazał się w pełnej postaci, w ciemnej kurtce, z paletą i pędzlami w dłoniach. Oryginał, olej na płótnie o wymiarach 151 × 105 cm, należy do Muzeum Narodowego w Warszawie.
Wojciech Kossak (1856–1942), Portret własny z paletą (1893) · Muzeum Narodowe w Warszawie.
Kim był Wojciech Kossak w 1893 roku?
Wojciech Kossak urodził się 31 grudnia 1856 roku w Paryżu jako syn malarza Juliusza Kossaka. Uczył się w krakowskiej Szkole Rysunku i Malarstwa, potem w Akademii Sztuk Pięknych w Monachium, a od 1877 roku w Paryżu, w pracowniach Bonnata i Cabanela. W 1883 roku wrócił do Krakowa, rok później ożenił się z Marią Kisielnicką i urządził pracownię w rodzinnej Kossakówce. Tam przyszły na świat jego dzieci: Jerzy, Maria (późniejsza Maria Pawlikowska-Jasnorzewska) i Magdalena (znana później jako Magdalena Samozwaniec).
Na początku lat dziewięćdziesiątych miał za sobą pierwsze sukcesy, m.in. obraz „Wyjazd na polowanie w Gödöllö” z 1887 roku. W 1892 roku Jan Styka zaprosił go do wspólnego malowania Panoramy Racławickiej, przygotowywanej na stulecie insurekcji kościuszkowskiej. Autoportret z 1893 roku pochodzi więc z okresu, gdy Kossak był zaangażowany w to wielkie przedsięwzięcie, poprzedzone studiami historycznymi i badaniami w terenie.
ArtystaWojciech Kossak (1856–1942)
DziełoPortret własny z paletą (1893)
Technikaolej na płótnie, 151 × 105 cm
Gdzie jest oryginałMuzeum Narodowe w Warszawie
Co widać na autoportrecie?
Kossak stoi na tle ciemnego, nieokreślonego wnętrza. Ma krótko ostrzyżone ciemne włosy i charakterystyczne, podkręcone wąsy. Ubrany jest w granatową kurtkę zapiętą pod szyję, spod której wystaje biała koszula, oraz w szare spodnie. W lewej ręce trzyma paletę z kolorowymi plamami farb i pęk pędzli, w prawej długi pędzel.
Postać jest ustawiona frontalnie i patrzy prosto na widza. Uwagę skupia jasno oświetlona twarz oraz paleta, na której błyszczą czerwienie, żółcienie i biele. Sygnatura „Wojciech Kossak / 1893” znajduje się w lewym dolnym rogu. Duży format, ponad półtora metra wysokości, nadaje portretowi reprezentacyjny charakter.
Jakie były losy obrazu?
Według katalogu Muzeum Narodowego w Warszawie obraz został wywieziony w czasie II wojny światowej i odzyskany w ramach rewindykacji w 1946 roku. Należał do kolekcji Bronisława Krystalla (1887–1983), a do muzeum trafił jako dar. Ma numer inwentarzowy MP 769 MNW.
Portret pokazywano na wystawach poświęconych rodzinie Kossaków, m.in. „Kossakowie – trzy pokolenia malarzy”, a także na wystawie „Bronisław Krystall. Testament.” i ekspozycji o Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej.
Gdzie można zobaczyć oryginał?
Obraz należy do zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie. Jego karta z reprodukcją jest dostępna w katalogu cyfrowym muzeum.
Wcześniejszy opis na naszej stronie podawał 1924 rok, dwa różne muzea i scenę w pracowni z rozpoczętymi płótnami w tle. Nic z tego nie zgadza się z obrazem ani z danymi muzeum, dlatego te informacje poprawiliśmy.
